Column Bert Wagendorp

De ‘tafels’ zijn de symbolen van ons poldermodel, al leken ze met Alders aan het hoofd meer op een methode om de lastige burger in het gareel te krijgen

Hans Alders’ laatste kunstje is mislukt. De voorzitter van de Omgevingsraad Schiphol (ORS) is er niet in geslaagd zijn gesprekspartners op één lijn te krijgen. Hij had voorgesteld Schiphol vanaf 2021 te laten groeien tot 510 duizend vluchten, maar milieubeweging, de lagere overheden rond de luchthaven en de omwonenden zagen daar niks in. Nu moet minister van Infrastructuur Van Nieuwenhuizen (VVD) zelf beslissen. Dat was een tegenvaller.

In mei vorig jaar gaf Hans Alders er al de brui aan als Nationaal Coördinator Groningen, een hondenbaan waarin hij de Groningse ‘dialoogtafel’ waarin door direct betrokkenen werd gesproken over de afhandeling van de aardbevingsschade op een lijn moest zien te krijgen met het ministerie van EZ. Dat lukte ook niet, en Alders vertrok, omdat, zei hij, zijn integriteit in het geding kwam.

Tien jaar lang heeft Alders zich met de groei van Schiphol beziggehouden, eerst als voorzitter van de zogenoemde Alderstafel, later als voorzitter van de ORS. Toen de Alderstafel in elkaar werd getimmerd, had nog nooit iemand van ‘tafels’ gehoord. Dat is nu anders, met de klimaattafels en andere overlegtafels. De ‘tafels’ zijn de symbolen van ons poldermodel, al leken ze met Alders aan het hoofd meer op een methode om de lastige burger in het gareel te krijgen en de groei van Schiphol te garanderen.

De tafels zijn bedoeld om draagvlak te creëren, zodat de overheid vervolgens alleen nog maar een go hoeft te geven en bij kritiek kan verwijzen naar het gezamenlijke akkoord. Maar de methode lijkt op zijn retour, zoals ook bleek toen Klaas Dijkhoff in De Telegraaf opeens de uitkomst van de klimaattafels ter discussie stelde en verklaarde daarmee niet zomaar akkoord te gaan. Jammer genoeg was Dijkhoff woensdagmiddag verhinderd toen de Kamer het daarover wilde hebben, maar zijn interventie duidde op een verandering in het denken over het heilige polderen aan de tafels. De politiek is terug.

En nu kapt mr. Overlegtafel himself ermee, en zei tegen de minister dat ze het zelf maar moet bekijken. Van Nieuwenhuizen leek hierdoor flink van slag. Ze moest zich beraden op hoe het verder moet. Dat is juist. ‘We zullen in elk geval iets moeten’, zei ze. Eveneens juist. Hierop vervolgde ze haar scherpe analyse: ‘Het is echt een enerzijds anderzijds dossier. Er zitten positieve kanten aan, maar ook dingen die minder leuk zijn voor de mensen.’ De overtreffende trap van juist en een samenvatting van de dilemma’s waarmee een politicus zoal te maken krijgt bij het nemen van besluiten. Dat probleem leek met de tafels opgelost, maar nu zelfs Alders er niet meer uitkomt, lijken ze hun langste tijd te hebben gehad.

Het probleem van de tafels is, dat er in de samenleving nu eenmaal onoverbrugbare verschillen in belangen kunnen bestaan. En ook dat overleg met alle betrokkenen kan leiden tot een Poolse landdag – of hoe je overlegchaos ook maar wilt omschrijven. Efficiënt is het ook niet. In 2008 kwam Alders met zijn eerste advies: een maximum van 510 duizend vliegbewegingen in 2020. Tien jaar later was de enige uitweg die Alders nog zag diezelfde 510 duizend.

Uit een onderzoek van Motivaction, in december 2018, bleek dat 54 procent van de Nederlanders tegen verdere groei van Schiphol is. Dat is in elk geval een mooi houvast voor Van Nieuwenhuizen. Ze is natuurlijk wel van de vroemvroem- en vliegvliegpartij en die wil liefst naar een miljoen vliegbewegingen, maar dat is nou precies zo’n enerzijds-anderzijdsgevalletje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.