Column Erdal Balci

De strijd voor MH17 is dé manier om een prachtige daad van vrijheid te verrichten

De weg is geopend voor een proces tegen het Kremlin. De komende jaren gaat Nederland met concreet bewijs in de aktentas proberen Vladimir Poetin te dwingen om verantwoording af te leggen voor het bloed van de 298 mensen aan boord van de MH17.

Maar Nederland is in het internationale landschap een dwerg en Rusland een reus van zes ellen en een span lang, met een enorm zwaard in de ene hand en een zwaar schild dat het vetorecht heet in de andere hand. Heeft het dan wel zin om dit gevecht aan te gaan?

De MH17-ramp betekent meer dan alles de dood van de onschuldige burgers die toevallig boven Oekraïne vlogen en het grote verdriet dat hun dierbaren altijd zullen hebben. Daarnaast is MH17 ook de gebeurtenis waarmee Nederland een wereld is binnengegaan waar mensen vanwege meningsverschillen op elkaar schieten. Op marktplaatsen in verre landen werden mensen opgeblazen, in metrostations sloegen terroristen toe en maakten ze tientallen slachtoffers, op zonnige dagen werden op mooie pleinen mooie mensen beschoten.

We zagen dat allemaal op het Journaal. Vier jaar geleden vielen 196 medelanders van duizenden meters hoogte naar de dood, deelden daarmee het lot van de slachtoffers in die verre oorden en was Nederland in een klap deel geworden van die idiote wereld die we altijd vanaf veilige afstand hadden gadegeslagen.

Voor een volk dat al een paar generaties in een soort ‘reservaat’ leeft waar bloedvergieten in de strijd tussen ideeën haast niet meer voorkomt, is de ramp met de MH17 echter niet alleen een verschrikkelijke gebeurtenis die ons toevallig heeft getroffen. Het echte trauma is dat we nu aan den lijve ondervinden hoe in die boze wereld blinde macht regeert en hoe machthebbers maling hebben aan de roep om gerechtigheid, simpelweg omdat de getroffenen niet machtig genoeg zijn om gerechtigheid te eisen.

Deze ergste vorm van hulpeloosheid kennen de onderdanen van dictators maar al te goed. Voor Nederlanders was dit gevoel tot vier jaar geleden een herinnering aan een ver verleden.

Dat verleden is de Tweede Wereldoorlog. De mensen die de oorlog hebben meegemaakt, weten nog hoe het is om in de ogen te kijken van de onverschillige despoot. Zij werden destijds verscheurd door het onrecht dat ze maar te accepteren hadden. De brand in hun harten werd almaar opgepookt door tirannie en er restte hen niets anders dan de vergelding of de dood.

We kunnen niet altijd de gang van zaken beïnvloeden. Wat de mens wel kan doen, is laten zien dat we ondanks alles vrij zijn. De autonomie van ons denken kan niemand ons afpakken. Ook niet tijdens onze MH17-strijd tegen Poetin. We hebben een enorm trauma te verwerken en kunnen dat het beste doen door daden van vrijheid te verrichten. En dat is het enige alternatief voor de vergelding of de dood.

Zoals Morgan Beamer ook deed. Beamer zat aan boord van de Airlines-vlucht 93, een van de vier toestellen die gekaapt waren op 11 september 2001. De toen 33-jarige man had drie andere passagiers overgehaald om tegen de kapers te gaan vechten. Voordat hij actie ondernam, probeerde Beamer nog zijn vrouw Lisa te bellen, maar hij zag ervan af omdat zij zwanger was en hij haar niet van streek wilde maken. En toen sprak hij de woorden uit die het hoogtepunt waren van een leven dat zich in vrijheid had afgespeeld: ‘Are you guys ready? Okay. Let’s roll!’ Ze bereikten de stuurknuppel, het toestel stortte ergens anders neer dan door de kapers was gepland. Net als alle andere passagiers in het toestel ging Beamer ook dood, maar door de allerlaatste actie van zijn leven was hij de meest vrije mens in dat vliegtuig.

De passagiers van vlucht MH17 kregen niet de kans een laatste daad van vrijheid te verrichtten. De Buk-raket doorboorde het toestel en ontnam ze zelfs de tijd om hun dierbaren, hun kinderen in hetzelfde toestel een laatste keer te omarmen. Die raket heeft ons tevens uit ons reservaat naar verre oorden gebracht waar onschuldige mensen bij bosjes vallen. Zij heeft ons naar de miezerige dagen van de oorlog gebracht waarin een andere generatie Nederlanders tussen de klauwen van de nazi’s naar lucht en gerechtigheid hapte.

De strijd voor MH17 is de manier voor onze generatie om onze eigen prachtige daad van vrijheid te verrichten. Het maakt niet uit dat we geen kans hebben tegen Poetin. Een nederlaag is niet echt een nederlaag als je de wereld in kunt schreeuwen: ‘Are you guys ready? Okay. Let’s roll!’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.