CommentaarRaoul du Pré

De strijd tegen de kansenkloof kan niet alleen in groep 8 worden gevoerd

Het is al heel wat als in verlengde brede brugklassen de selectie met enkele jaren wordt uitgesteld.

Groep 8 van basischool Mgr. Zwijsenschool maakt de cito-toets. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Groep 8 van basischool Mgr. Zwijsenschool maakt de cito-toets.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De coronacrisis zet een vergrootglas op de problemen van het Nederlandse onderwijs.

Terwijl de prestaties op het gebied van taalvaardigheid en rekenen al langer onder druk staan, stelde de Onderwijsinspectie woensdag vast dat de pandemie leidt tot extra vertraging in de ontwikkeling van veel leerlingen. Zeker zo belangrijk: de kansenongelijkheid is ook weer verder toegenomen. Kinderen van laagopgeleide ouders zijn relatief slecht uit de maandenlange schoolsluiting tevoorschijn gekomen. Eerder deze week stelde het Centraal Bureau voor de Statistiek al vast dat de schooladviezen in het afgelopen schooljaar, zonder de eindtoets in groep 8, lager uitvielen dan gemiddeld.

Dat raakt direct aan het debat dat nu al jaren wordt gevoerd over het schooladvies: moet de mening van de leerkracht of de uitslag van een centrale eindtoets de doorslag geven? Sinds de eindtoets in 2014 aan belang verloor in groep 8, speelt het - vaak onbewuste - verwachtingspatroon van de leerkracht een grotere rol. De Inspectie wees er eerder al op dat dat in de praktijk te vaak in het nadeel uitpakt van kinderen van laagopgeleide ouders. Om die reden wordt de eindtoets nu toch maar weer naar voren gehaald in groep 8, zodat die zwaarder meeweegt in het schooladvies.

Dat is verstandig, maar om de kansenkloof te dichten zal meer nodig zijn, ook na groep 8. Want zolang op de middelbare scholen de schotten tussen de onderwijstypen vaak zo definitief zijn en er zo weinig ruimte is voor laatbloeiers om een been bij te trekken, blijft het een probleem dat het grote onderscheid tussen leerlingen nu vaak al voor hun 12de verjaardag wordt gemaakt. Veel talent gaat verloren of wordt gedwongen tot nodeloze omwegen.

Om daar snel wat aan te doen hoeft heus het oude politieke ideaal van de middenschool niet te worden afgestoft. Verschil mag er best zijn. Maar het is al heel wat als in verlengde brede brugklassen de definitieve selectie met twee of drie jaar wordt uitgesteld en ook daarna de schotten niet zo hoog zijn dat overstappen ingewikkeld is.

Er wordt al op steeds meer scholen mee geëxperimenteerd, het vergt aanpassingen in het onderwijs en vaak ook extra begeleiding, maar het verdient navolging op veel grotere schaal. Minister Slob zoekt nog concrete bestemmingen voor de miljarden aan coronageld die hij onlangs voor de scholen heeft klaargezet. Dit is er alvast een.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden