ColumnSheila Sitalsing

De stad zou van iedereen moeten zijn, maar is dat bij lange na niet

Mensen die een huis bezitten, gaan in doorsnee rechtser stemmen, zei Cody Hochstenbach, stadsgeograaf, woningmarktonderzoeker en warm voorstander van mengen (‘Een sociale-huurblok in een elitebuurt, waarom niet?’) vorige week in deze krant. En van dat mechanisme ‘zijn ze zich bij de VVD terdege bewust’, aldus Hochstenbach. Hij haalde een anekdote aan over de Britse Conservatieve oud-premier David Cameron; die zou eens hebben gewaarschuwd dat de overheid niet nog meer sociale huurwoningen moest bouwen. Daar krijg je alleen maar Labour-stemmers van.

Nu is een eigen huis voor de arbeider ook altijd een socialistendroom geweest alsmede een breed gedeeld burgerideaal dat in verschrikkelijke liedjes werd bezongen, dus of er sprake was van slinkse ‘rechtse’ electorale motieven bij de decennialange stimulering van het eigenwoningbezit in Nederland lijkt me betwistbaar. Maar dat het woonbeleid ertoe heeft geleid dat de binnensteden aan het veranderen zijn in aangeharkte enclaves voor de rijken (die desalniettemin angstaanjagend vaak GroenLinks stemmen): dat staat vast.

De Raad voor de Leefomgeving stelde dat laatste deze week nogmaals vast in een advies aan de regering – als het begrip de laatste dagen niet zo aan inflatie onderhevig zou zijn gebleken, zou ik willen schrijven: een dríngend advies. Toegang tot de stad, heet het, en met die toegang is het almaar slechter gesteld voor iedereen die niet bevoorrecht is.

De stad zou van iedereen moeten zijn, maar is dat bij lange na niet.

Van de daklozen en alcoholisten niet. In Amsterdam, zo haalt de Raad aan, werd het bankje waar ze graag op lagen hardvochtig verwijderd door de gemeente, want een goede stad zal een aangeharkte stad zijn waar verliezers zich niet hinderlijk zichtbaar in de openbare ruimte zullen ophouden.

Van mensen met modale salarissen die een huis in de stad willen kopen, of huren op de vrije markt, niet. Een blik op Funda volstaat.

Van de jongens uit de ‘slechte wijken’ niet. De Raad schrijft over jongeren uit de Schilderswijk die zeggen dat ze niet graag naar sommige delen van het centrum gaan. Omdat ze soms worden aangesproken door agenten ‘Wat doe je hier? Mag ik je legitimatie zien?’

Het komt niet enkel door het dure wonen dat de minder fortuinlijken niks te zoeken hebben in de binnensteden, aldus het rapport, maar door meer. Door slechte bereikbaarheid, want het ov wordt duurder, de ov-chipkaart is niet voor iedereen even begrijpelijk, de bus komt lang niet overal. Doordat er minder laagdrempelige voorzieningen voor verpozing en samenkomst zijn, en doordat de bibliotheek worstelt (het drama van de kaalslag onder bibliotheken is een aparte studie in dertien delen waard, met niks geen ‘dringend advies’ maar een oorlogsverklaring). Door pretentieuze horeca (over de schande dat verhit kraanwater in een Duralexglas met een plakje gember op stedelijke terrassen drieënhalve euro moet kosten, schreef Julien Althuisius vorige week al een mooi stukje). Doordat ziekenhuizen en sportvelden naar de randen van de stad zijn verdreven; voor een huisarts is een praktijk in de Rotterdamse binnenstad haast niet te betalen.

‘We vellen een moreel oordeel’, verklaarde Niels Koeman, hoogleraar milieurecht en mede-opsteller van het advies in een toelichting. Want de enclavevorming in mooie binnensteden met een hek eromheen is ‘ongerechtvaardigd’.

Er zal ongetwijfeld van alles aan te merken zijn op de analyse en op de aangedragen oplossingen (tot de voorstellen behoort ‘een toegankelijkheidstoets’, in de krant bepleitte Koeman dingen als ‘laat Syrische statushouders een restaurant beginnen’ en ‘sommige mensen hebben geen fiets wegens geldgebrek, geef die mensen een fiets’).

Helaas zal dat moeten wachten: eerst nog achttien weken lang palaveren over mondkapjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden