De staat heeft een beschermingsplicht

In Duitsland mogent kinderen van af 14 jaar voortaan afgeluisterd en gevolgd worden. Dat valt te betreuren, maar terecht.

De Duitse politie zoekt naar jonge IS-aanhangers die in Essen een Sikh-tempel opbliezen. Twee 16-jarigen zijn aangehouden. Beeld DPA

Plotseling zwijgen de kritici van de geheime diensten, in plaats van fantasieverhalen te vertellen. Misschien omdat ze vermoeden dat het de vaak nog jonge daders eropuit zijn andere mensen te vermoorden? Net 14 jaar, en nu al doelwit van de geheime diensten vanwege mogelijk plannen voor een aanslag. Ja, dat staat te gebeuren. De regering vindt dat de leeftijdsgrens o9m te kunnen afluisteren omlaag moet om terreuraanslagen te verhinderen. Veel Duitse IS-aanhangers zijn haast nog kinderen. Ze hebben tijdens de puberteit het fanatisme ontwikkeld waardoor ze al met 15, 16 daders worden. Zo'n jeugdige radicalisering zag je ook na 1968. Maar toen grepen jongeren niet meteen naar messen of dynamiet. En ze sloten ook geen zelfmoordpact met zichzelf. De islamistische verleiding heeft een nieuwe dimensie. Daarom zwijgen de kritici bij deze antiterreurmaatregelen.

Ze voelen aan dat het de islamisten niet om de vrije verkondiging van radicale opvattingen gaat, maar om de wil mensen te vermoorden. Dat snappen zelfs diegenen die achter iedere staatsmaatregel vermoeden dat die zijn bedoeld om burte onderwerpen.

Het uitblijven van onrust heeft iets kwezelachtigs. Want het in de gaten houden grijpt echt diep in het dagelijkse- en familieleven van betrokkenen in. Maar als de gevaren zichtbaar worden zijn plotseling de paranoïde angsten voor een controlezuchtig niet meer van toepassing. De fundamentele kritiek op een Big Brother-staat is eerder academisch dan relevant voor het dagelijks leven. Er is reëel gevaar voor lijf en leden. Alleen de staat kan dat wegnemen. Het is treurig genoeg dat de Bondsdag het nodig vindt halve kinderen af te luisteren. Maar de reden is helder.

Etnisch profileren in The New York Times

Het tegengaan van etnisch profileren door de politie brengt nieuwe dillema's met zich mee, stelt The New York Times in zijn commentaar.

Drie jaar geleden oordeelde een federale rechtbank dat het stop-and-frisk programma van de New Yorkse politie strijdig was met de grondwet en etnische minderheden discrimineerde omdat zij onevenredig vaak werden staande gehouden. In 2011 voerde de politie het duizelingwekkende aantal van 685.000 staande houdingen uit. Tien jaar eerder waren dit er nog 97.000. In de praktijk hield dit in dat burgers in wijken met veel blauw op straat meerdere malen per jaar zonder reden konden worden staande gehouden.

De eisende partij in de zaak Floyd tegen de staat New York (2008) haal- de een studie aan waarin bijna 4,5 miljoen staande houdingen werden geanalyseerd. Hieruit bleek dat een staande houding in slechts 6 procent van de gevallen resulteerde in een arrestatie en in nog eens 6 procent tot een dagvaarding. In 83 procent werd een zwarte persoon of een Hispanic staande gehouden.

De rechtbank benoemde in 2008 Peter Zimroth, een voormalig officier van justitie, als onafhankelijk waarnemer om een hervorming door te voeren bij de New Yorkse politie. Die is veelbelovend begonnen. Zo hebben agenten uitgebreide instructies gekregen over wanneer en hoe je een persoon legaal staande mag houden en fouilleren en op stopformulieren moeten zij aangeven waarom zij iemand staande hebben gehouden.

De lastigste kwesties moeten nog beslecht worden. De rechter wil dat de politie een disciplinair systeem opzet om agenten die moedwillig illegale staande houdingen verrichten te bestraffen. Een pilot van een jaar waarbij duizend agenten lichaamscamera's dragen, gaat binnenkort van start. Het debat over wie toegang moet hebben tot de videobeelden en hoe de beelden moeten worden gebruikt in tuchtprocedures is volop gaande. Waarnemer Peter Zimroth en de rechtbank hebben de plicht de video's toegankelijk te maken voor een breed publiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.