Verslaggeverscolumn in Clinge

De Spanjaarden (géén gastarbeiders) moeten de Zeeuwse economie komen redden

De eerste gastarbeiders die naar Nederland kwamen, waren Italianen en daarna kwamen de Spanjaarden, vanaf 1961, en de rest is ­geschiedenis. Die zichzelf herhaalt: bijna vijftig jaar later is Spanje alweer een wervingsland en haalt Tragel, een zorginstelling in Clinge met zeshonderd cliënten, nieuw personeel uit Valencia. De Spanjaarden leren nu de Nederlandse taal en zullen na de zomer wonen in een huis in de binnenstad van Hulst.

Er is wel een verschil.

Het zijn geen gastarbeiders, zegt Guus, het zijn ‘nieuwe Hulstenaren’. Het is de vooral de bedoeling dat ze blijven en het demografisch tekort van Zeeuws-Vlaanderen aanvullen. Een idee dat door de wethouder, de woningcorporatie en ­lokale bedrijven wordt ondersteund want als het zo verdergaat, woont er straks niemand meer in dit deel van het land. Het zou dus mooi zijn als die Spanjaarden, zegt Guus, een leuke Zeeuwse wederhelft vinden om mee te trouwen en kinderen mee te krijgen.

Bovendien: dit gebied heeft al een Spaanse connectie, al gaat die terug tot de Tachtigjarige Oorlog.

Clinge is een dorp bij Hulst, het makkelijkst te bereiken via België. De zorginstelling is geen gebouw maar een woonwijk waarin ook niet-cliënten wonen. Plus zeven wooncomplexen met appartementen in de kernen eromheen. De wijk is een grote werkgever: achthonderd vrouw/man personeel.

Guus Bannenberg is de bestuursvoorzitter – bij zijn aantreden vier jaar geleden waren ze nog mensen aan het ontslaan, dat moest van het kabinet, en zijn eerste daad was dat te stoppen. Nu komt hij honderdvijftig mensen tekort de komende jaren, op z’n minst, en het ziet er niet best uit.

Guus Bannenberg

Tragel is ontstaan in de jaren ­zeventig, de tijd van de anti-­psychiatrie en gentle teaching, en groeit nog steeds, vooral in het begeleiden van mensen met een licht verstandelijke beperking. Het kabinet dunde ook de sociale werkplaatsen uit, die mensen komen nu hier terecht. En wie gaat er voor ze zorgen? De arbeidsbevolking krimpt in Zeeland, de opleidingen zijn elders, ‘dus kom je er eigenlijk alleen terug voor de liefde’. Er worden steeds minder kinderen geboren, ‘ik verbaas me dat het niet sterker wordt geproblematiseerd’.

Guus heeft permanent vijftig tot zeventig vacatures open staan, ‘je kunt je voorstellen wat dat doet met de teams’ en werkt met drie vaste uitzendbureaus. Om mensen te binden, begint Tragel nu een ­eigen opleiding met baangarantie, maar ook dat is niet genoeg. Er zijn zó veel banen te vergeven, en de cao voor de gehandicaptenzorg is net iets minder dan die voor de geestelijke gezondheidszorg; het verloop is groot ondanks de hoge medewerkerswaardering. Vlaanderen heeft ook een arbeidsmarktprobleem, dus moet Tragel dieper in Europa zoeken, ‘in gebieden waar het opleidingsniveau hoog is en de werkloosheid ook’, liefst plekken die cultureel wat lijken op Nederland.

Permanent vacatures.

De Baltische staten dus en Oost-Europa, maar ook daar groeit de economie en wie wil zich dan nog blijvend in Nederland vestigen? Het recruitmentbureau waar Tragel mee samenwerkt heeft contacten in Valencia: hoog opleidings­niveau, veel werkloze verpleegkundigen die vaak nog thuis wonen uit economische overwegingen. Tijdens informatiebijeenkomsten ter plekke lieten ze filmpjes zien over het leven in Hulst; het leverde 175 kandidaten op.

Na de zomer komen de eerste acht. Ze werken een jaar op uitzendbasis en krijgen daarna een vast contract. ‘We willen mensen die een langdurige bijdrage leveren aan de samenleving’, zegt Guus, ‘zodat de scholen blijven bestaan, de kinderopvang, de sportverenigingen, de bedrijvigheid.’

Geen gastarbeiders.

‘De Spanjaarden zeggen zelf: we willen niet als apart gezien worden. We willen erbij horen. Dat vinden ze echt belangrijk.’

De Spaanse connectie.

Over de inburgering heeft Guus weinig zorgen: de Spaanse connectie (Beleg van Hulst, 1645) verklaart nog steeds het ‘bourgondische’ ­karakter van de streek en de mensen, ‘dat zal goed passen’. Niet voor niets plaatste de gemeente dertien kleine beelden van Spaanse soldaten, ‘pagadders’, om de geschiedenis tot leven te brengen. In de speeltuin van het bolwerk staat een gigantische Spaanse helm.

‘En nu komen de Spanjaarden de economie redden.’

Tegen de tijdgeest in, dat weet hij ook wel, ‘in dit politieke klimaat’. Alles wat met migranten te maken heeft, zeker met migranten die blijven, is na vijftig jaar arbeidsmigratie inmiddels verdacht. Polen stutten de land- en tuinbouw, maar toch.

Wat dat betreft keert de wal het schip maar dan, ‘de demografie is onverbiddelijk. Ik zie het gebeuren. Sorry hoor, migratie is nodig om de samenleving hier in stand te houden. Dat is de werkelijkheid.’

Dus hebben ze in vestingstad Hulst de term ‘Vestigingsstad Hulst’ bedacht – een woordgrap, maar een bloedserieuze.

Woonwijk-zorginstelling.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden