Column Sheila Sitalsing

De soap rond de verbouwing van het Binnenhof bewijst dat de Kamer niets meer durft

Wie tegen de pers heeft gejokt dat de verbouwingsplannen voor het Binnenhof ‘een tropische palmentuin’ omvatten, weet Ellen van Loon, de architect die vastliep in een moeras van ellende, niet.

Maar waar het begon valt eenvoudig na te gaan: op 5 maart van dit jaar berichtten twee verslaggevers van het AD op gezag van anonieme bronnen (‘ingewijden’, ‘betrokkenen’, ‘een Kamerlid’ – u kent dat wel, van die artikelen waaruit nooit helemaal duidelijk wordt of hier niet gewoon de moeder en de buurman van de verslaggever aan het woord zijn) dat er ruzie was over de voorgenomen renovatie van het Binnenhof. Het ging tussen de architecten en het Rijksvastgoedbedrijf enerzijds en het parlement anderzijds. Er was volgens ‘ingewijden’ sprake van ‘wilde’ ideeën bij de architecten, waaronder het doortrekken van een (bestaande) binnentuin die vervolgens zou worden ‘vol gezet met palmbomen’.

Nu heb ik zelf een leuke palmboom op mijn balkon staan – een Trachycarpus fortunei die uitstekend winterhard is, verre van tropisch en heus niet duur – maar de ‘megalomane tropische binnentuin’ was al aan een onstuitbare opmars begonnen in de pers en in gesprekken met boze parlementariërs. Die hadden het ook maar van horen zeggen, van die megalomane palmen en andere geplande ‘verminkingen’ aan hun kantoorpand, want de bouwtekeningen waren door de minister tot staatsgeheim verklaard. Dit laatste vanwege de veiligheid; om dezelfde reden is er geen eenvoudige plattegrond van het TweedeKamergebouw te krijgen, waardoor een normaal mens steevast verdwaalt in dat verschrikkelijke pand.

Daardoor wist maar een handvol mensen écht wat de plannen behelsden, daardoor mochten de architecten niet rechtstreeks en in het openbaar in gesprek met ontstemde parlementariërs, daardoor moest de pers zich verlaten op derdehandsinformatie.

In De Telegraaf verscheen daags na de AD-publicatie een gedenkwaardig stuk waarin het Binnenhofconflict in één soepele alinea wordt verbonden aan ‘arrogante architecten’ die weigeren te ‘bouwen wat mensen willen’ en Nederland vol gooien met ‘hypermoderne’ rotzooi – Thierry Baudet zal zijn ochtendblad tevreden hebben dichtgevouwen. En zo was ook dit relletje in de mal van de identiteitsstrijd geperst: de gewone man die om een kabelgootje vraagt versus de highbrow architect met zijn moeilijke bril en zijn gelul over Kunst en zijn grootheidswaan en zijn dédain voor de gebruiker.

Kamerleden die de tijdgeest verstaan, weten: de gewone man heeft altijd gelijk. De gewone man wil een verbouwing die sober en doelmatig is, want dat is de volksaard, zo hebben de mensen in dit land elkaar wijsgemaakt. Ze toeteren het naar elkaar als ze elkaar kruisen in hun sobere en doelmatige SUV’s, ze roepen het naar elkaar als ze elkaar sober en doelmatig passeren op de skipiste tijdens hun tweede vakantie van het jaar. Sober en doelmatig, tégen de elite.

Ellen van Loon, de architect, vertrok. Vrijdag mocht ze eindelijk de geheimhouding doorbreken. Ze toonde tekeningen van een gebouw met een fatsoenlijke entree in plaats van het donkere hol waar bezoekers zich nu door naar binnen moeten wurmen. Ik zag plaatjes van een keurige groenstrook in het gebouw met hier en daar een boom in plaats van de zielloze, stenige binnenplaats die er nu ligt. Het oogde keurig, het hart van de democratie waardig.

Ze was in ‘een schimmengevecht’ beland, vertelde ze onthutst. Ik denk: in een cultuurstrijd waarin de Tweede Kamer niets meer durft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden