Column Erdal Balci

De situatie van Willem-Alexander is niets anders dan een schending van mensenrechten

Het is november en we bevinden ons weer in een festijn van de dansende meningen. De nieuwe en de oude media, de huizen, de straten, de scholen puilen uit van de woorden over Zwarte Piet. Iedereen zegt en schrijft er iets over. Behalve Willem-Alexander. In deze maand van de haast traditionele viering van de vrijheid van meningsuiting moet ik altijd aan onze koning denken. Ik schaam me dan een beetje omdat wij met zijn allen zo heerlijk bij de kachel zitten en ons opwarmen aan de vlammen van een miljoen meningen, terwijl de koning buiten in de vrieskou staat, voor hem niet eens de warmte van dovende luciferstokjes.

De koninklijke folklore vinden de meeste mensen prachtig. Het paleis, de gemalin van de koning, hun kinderen, de koets, een nieuwe verliefdheid bij de Oranjes, een koninklijke bruiloft... Allemaal zaken die worden gekoesterd door de meerderheid van de Nederlanders. De mensen houden van sprookjesachtige dingen en willen die handhaven. Om dit entertainment voor het volk in stand te houden, moet wel één man anders zijn dan alle andere mensen. In een fantastisch functionerende democratie moet Willem-Alexander monddood zijn om deze folklore te kunnen behouden.

Willem-Alexander had zijn moeders buik nog niet verlaten of zijn lot was al bezegeld. Een geluksvogel, een winnaar bij toeval die tegelijkertijd de grootste verliezer is. Hij is grootgebracht met het idee dat hij een bofkont is en hij zal wel betoverd zijn door het geluk dat hem dankzij zijn afkomst in de schoot is geworpen.

Maar november is de maand van de krioelende meningen van het plebs en de rauwe waarheid is dat Willem-Alexander in het meest vrije land van de wereld het zwijgen is opgelegd. Het onrecht dat hem is aangedaan is niet minder dramatisch dan het lot van de eerdere Europese generaties die door tirannen onderdrukt werden. Vroeger gold de repressie voor het volk, nu voor de koning. Iedereen is vrij om zich als een volwaardig individu te bewegen in deze vrije samenleving en om uiting te geven aan zijn op eigen kracht verworven identiteit. Alleen Willem-Alexander niet.

Het vrije individu is de hoeksteen van de Europese beschaving. Waardevol zijn daarom de personages van Shakespeare, omdat de schrijver de weg heeft geplaveid voor het ontstaan van de vrije individuen in het echte leven. In tegenstelling tot de figuren voor hem was Hamlet wel in staat er autonome gedachten op na te houden. Hij sprak die in vrijheid uit en legde zich niet zomaar neer bij de gebeurtenissen. Zijn voorgangers verklaarden de tragedie die hun overkwam als de wil van het lot. Hamlet vertoonde analytisch vermogen en fungeerde als het voorbeeld voor de nieuwe Europeaan.

In alle Nederlanders van nu zit wel een beetje Hamlet, Othello, Macbeth... Alleen in Willem-Alexander niet. Want niet hij, maar alle andere Nederlanders hebben het zelfbeschikkingsrecht. De ‘uitverkorene’ leeft vanaf zijn geboorte het leven dat door anderen al is bepaald. Een persoonlijke zoektocht naar vrijheid is niet voor hem weggelegd. De nieuwe inzichten die een dergelijke zoektocht mogelijk maken, heeft hij niet. Uiting geven aan een nieuwe identiteit, een originele zienswijze laten zien, een rebellerende opvatting uitspreken, een originele invalshoek ontwikkelen... Allemaal zaken die niet voor Willem-Alexander bedoeld zijn – een heel leven lang niet.

Vanwege de schoonheid van traditie en folklore zou je de mens niet op die wijze slachtoffer mogen maken van de wil van het volk. Ook al gaat het maar om een enkele persoon. En helemaal niet vanaf de geboorte. De situatie van Willem-Alexander is niets anders dan een kwestie van de schending van mensenrechten.

Terwijl iedereen iets roept over Zwarte Piet denk ik veel over het lot van onze koning. En deze november ben ik er volledig van overtuigd dat ten minste zijn kinderen uit de klauwen van de tirannie van het volk gehaald moeten worden. Ik weet dat de mensen gek zijn op de poppenkast rond het koningshuis. Daarom stel ik in alle bescheidenheid voor dat de toekomstige koning of koningin van Nederland door het volk gekozen wordt.

Iedereen die zich geschikt acht om voor een periode van tien jaar het noodlot van een zwijgende majesteit te ondergaan mag zich dan verkiesbaar stellen. Iemand die geliefd is bij het volk en die bereid is om tien jaar lang zijn mond te houden. Willem-Alexander praat dan misschien ook over Zwarte Piet. Of hij schrijft een giftige tweet over de premier. De vrijheid heeft dan gezegevierd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.