COMMENTAARRaoul du Pré

De scholieren van ‘de lichting 2020’ gaan nog interessant studiemateriaal opleveren

Zittenblijven is er dit jaar niet bij op veel scholen, maar daarmee zijn de achterstanden nog niet weg.

Op veel scholen geldt het ­voordeel van de twijfel wat betreft overgaan: mits leerlingen zich voldoende ­gemotiveerd tonen, mogen ze in goed overleg door naar de volgende klas.Beeld Arie Kievit

Pragmatisme heeft het onderwijs in de greep nu de ­coronacrisis alles op z’n kop heeft gezet. Ruim eenderde van de middelbare scholen schaft zittenblijven dit jaar af. Niet omdat ze er zo gerust op zijn dat het met de schoolprestaties wel goed zit, maar omdat het na bijna drie maanden thuisonderwijs juist ontbreekt aan goed zicht op de vorderingen. Er zijn op veel scholen al tijden geen officiële rapportcijfers meer uitgedeeld.

Terecht redeneren de scholen dat het geen pas geeft om leerlingen te straffen voor achterstanden waar zij niets aan kunnen doen. Op veel scholen geldt daarom het ­voordeel van de twijfel: mits leerlingen zich voldoende ­gemotiveerd tonen, mogen ze in goed overleg door naar de volgende klas. Dat experiment zal met interesse worden gevolgd door de niet onaanzienlijke stroming in het onderwijs die überhaupt bezwaren heeft tegen zitten­blijven, vooral omdat het volgens nogal wat wetenschappelijk onderzoek een logge en bijzonder dure maatregel is die zittenblijvers niet of nauwelijks vooruit helpt. Toetsing en examinering op uiteenlopende niveaus – met bijspijkermogelijkheden per vak – zal in veel gevallen minder demotiverend en daardoor effectiever zijn. ‘De lichting 2020’ gaat dan ook nog interessant studiemateriaal opleveren.

Intussen mag het hier uiteraard niet bij blijven. Het ­ministerie van Onderwijs wijst terecht op het risico van groeiende kansenongelijkheid nu na het eindexamen en de eindtoets in groep 8 ook veel andere objectieve beoordelingscriteria wegvallen. Voor kinderen van mondige en hoogopgeleide ouders betekent ‘in goed overleg’ iets ­anders dan voor leerlingen uit minder kansrijke milieus. Nu blijkt dat zo’n 10 procent van de leerlingen met merkbare achterstand uit de lockdown is gekomen, dient er snel een intensief bijlesprogramma te komen waaraan desnoods ook een deel van de zomervakantie besteed zal moeten worden. Het ministerie legde er al 250 miljoen ­euro voor op tafel.

Dat gaat nog veel vergen van scholen, leerkrachten en leerlingen. Na de krachtsinspanning rond het onderwijs op afstand, dient de volgende uitdaging zich aan: voor­komen dat deze crisis nog jarenlang na-ijlt in de klassen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden