tv-recensieAlex Mazereeuw

De rugzakken van de kinderen in ‘Wij praten niet’ zijn gevuld met loodzware bakstenen

null Beeld
Alex Mazereeuw

‘Gewoon.’ Het is een doodeenvoudig woord dat angstaanjagend vaak voorbijkomt in Wij praten niet. ‘Gewoon’ was de materie die centraal staat in deze asgrauwe documentaire namelijk geen moment. Regisseur Marjolein Busstra volgt vier minderjarigen die slachtoffer werden van (georganiseerd) seksueel geweld en mensenhandel, terwijl ze in gesprek gaan met traumapsychologen. De slachtoffers krijgen een stem, maar omwille van hun veiligheid zien of horen we ze niet zelf: tijdens de therapiesessies zien we ze van de achterkant met een pruik op, en hun verhalen zijn later opnieuw ingesproken door stemacteurs.

Dat praten klinkt misschien makkelijker dan het in werkelijkheid is, want elk slachtoffer moet over een enorme drempel heen stappen voordat het onbespreekbare bespreekbaar kan worden. Ze vertrouwen niemand meer, hebben geen zin om alle gruwelijkheden opnieuw te beleven, of reageren hun trauma’s af op anderen. De slachtoffers hebben vaak het idee dat ze het allemaal zélf moeten oplossen, ook omdat ze amper steun vinden bij familie, vrienden of de politie. De 16-jarige Delilah probeerde ooit aangifte te doen van verkrachting, maar hing op toen de politie doorvroeg naar specifieke details. Het idee dat ze alles via een lichamelijk onderzoek nóg een keer zou moeten herbeleven, werd haar te veel.

Een van de (geanonimiseerde) slachtoffers in gesprek met twee therapeuten Beeld KRO-NCRV
Een van de (geanonimiseerde) slachtoffers in gesprek met twee therapeutenBeeld KRO-NCRV

De schaamte, de schuldvraag, de relativering: het komt allemaal voorbij in de sessies, die vol zaten met de meest grimmige feiten. De 15-jarige Adil vertelt in een huiveringwekkend relaas dat vrijwel al zijn ‘klanten’ zijn minderjarigheid als een pre zagen. De zin die het meest bleef hangen, kwam van de 15-jarige Amy, die avond na avond werd opgepikt door haar loverboy, terwijl haar moeder dacht dat ze buiten rondhing: ‘Ik was wel gewoon op tijd thuis hoor!’

De rugzakken van deze slachtoffers zijn gevuld met de zwaarste bakstenen die een kind met zich kan meedragen. Ze zijn uitgebuit, klein gehouden en gemanipuleerd en het is vrijwel onmogelijk om los te breken uit die cyclus. Daarbij werd ook pijnlijk duidelijk hoe snel zo’n patroon van seksueel geweld en gedwongen prostitutie kan ontstaan: een onschuldige Instagramfoto kan genoeg zijn.

De geduldige, nimmer oordelende therapeuten moeten in de gesprekken alles geven om ervoor te zorgen dat de slachtoffers niet stoppen met de therapie of terugvallen in oude patronen. Het doorbreken van de emotionele blokkades lijkt haast onmogelijk, óók omdat hun zelfbeeld vaak helemaal in duigen ligt. Hartverscheurend was de scène waarin de 18-jarige Dunya gevraagd werd om zichzelf een compliment te geven. Daar begon ze niet aan: ‘Ik hoef geen liefde, want ik kan het gewoon niet hebben. Als ik ooit weer liefde zou krijgen, zou ik het wegduwen.’

Aan het eind van de film werd aan een van de slachtoffers gevraagd of ze zelf ooit zou gaan geloven dat het níét haar schuld was. Een antwoord kwam er niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden