Opinie Ander commentaar

‘De Rooms-Katholieke Kerk is bevroren in de tijd en kan niet de juiste woorden vinden, noch een nieuwe koers formuleren’

De paus krijgt kritiek op de uitkomst van de top over misbruik in de kerk: wel duidelijke woorden, geen concrete maatregelen. Is het toch een stap vooruit?

Paus Franciscus op de slotdag van de vierdaagse conferentie in het Vaticaan over misbruik in de katholieke kerk. Beeld REUTERS

Trouw

‘De uitkomst in Rome is, in eerste plaats voor de slachtoffers, teleurstellend’, is de kop boven het commentaar op de site van Trouw. De krant stelt zich achter de Amerikaanse Denise Buchanan, die op haar 17de door een priester werd verkracht. ‘‘Het is tijd voor zero tolerance’, zei Buchanan. ‘Voor elke geestelijke die iemand heeft misbruikt en voor elke geestelijke die dat misbruik heeft toegedekt. Voor hen is geen plek in de kerk. Leg dat vast in de kerkwetten. Als dat gebeurt, heeft paus Franciscus onze volle steun.’(..)

‘Nu geen gemakkelijke woorden meer over hoe erg het misbruik is, zei Franciscus bij aanvang van de top, maar echte, concrete maatregelen.

‘Het is inderdaad de hoogste tijd voor die maatregelen. En het is welbeschouwd een affront dat daar nog eensgezindheid over gezocht moest worden.

‘Nu de top voorbij is, kan worden geconcludeerd dat die eensgezindheid er is. De deelnemers lijken er met z’n allen van overtuigd dat de kerk in crisis is en dat die crisis in gezamenlijkheid moet worden aangepakt.

‘Maar van concrete maatregelen is eigenlijk geen sprake. Er komt weliswaar een handboek dat bisdommen uitlegt hoe om te gaan met gevallen van seksueel misbruik. En bisdommen kunnen daarbij bijstand van het Vaticaan verwachten. Maar hoe dat handboek eruit komt te zien, is een raadsel.

‘Weliswaar zijn met deze top een paar hindernissen genomen. Maar toch moet worden geconcludeerd dat de uitkomst teleurstellend is, in de eerste plaats voor slachtoffers zoals Denise Buchanan.’

NRC

NRC vindt in een hoofdredactioneel commentaar dat er ‘retorisch weinig is aan te merken’ op de toespraak van de paus aan het slot van de synode, maar dat duidelijke daden ontbreken.

‘Wat de paus in zijn slotpreek niet beloofde en zijn kardinalen niet opdroeg was bijvoorbeeld het openen van de archieven voor onpartijdige externe onderzoekers. Of het consequent doen van aangifte bij het civiele gezag tegen verdachte priesters. De scheiding van kerk en staat blijkt immers een vrij domein voor zedendelinquenten te hebben geproduceerd. De grens met medeplichtigheid is in een aantal gevallen zelfs ruim overschreden. Onder meer door intern bekende daders in staat te stellen elders te recidiveren. Een slachtoffer deed in Nederland aangifte tegen deze kerk als criminele organisatie. Het kerkelijke dogma van geheimhouding en zelfregulering moet dus ter discussie komen. Om de band met de samenleving te herstellen en de eigen gelovigen écht te troosten zijn verantwoording, transparantie en dus totale eerlijkheid onmisbaar.

‘Of paus Franciscus, een relatief verlichte denker, zijn kerk die kant op weet te duwen kan alleen worden gehoopt. Hij kampt met een louter door mannen geleid instituut dat in het hele seksuele domein al decennia verkrampt en afwerend reageert. Homoseksualiteit, aids, abortus, celibaat – de Rooms-Katholieke Kerk is bevroren in de tijd en kan daar niet de juiste woorden vinden, noch een nieuwe koers formuleren. Dat het met kindermisbruik in retorisch opzicht nu lijkt te lukken, is hoopgevend. Maar de scepsis is niet weg. Op uitvoering van de voornemens wordt met smart gewacht.’

El Mundo

De Spaanse krant El Mundo meent dat ondanks de begrijpelijke teleurstelling van slachtoffers de Paus een grote stap heeft gezet.

‘Als verwachtingen niet gepaard gaan met een dosis realisme ligt teleurtselling op de loer. Dat overkwam al diegenen die hoopten dat deze historische top over seksueel misbruik zou eindigen met veel concretere maatregelen dan redelijkerwijs konden worden verwacht. Maar het zou onrechtvaardig zijn om niet te erkennen dat er een fundamentele stap is gezet om deze plaag aan te pakken. (..) Alleen al het feit dat de paus 190 religieuze leiders bijeen liet komen om de kwestie open het hoofd te bieden en dat hij eiste dat de bisschoppenconferentie een zero-tolerancebeleid voert en elke bewijs zal doorspelen naar de rechterlijke macht is een opmerkelijke stap op de juiste weg.’

De Standaard

Dirk Verhofstadt, moraal-wetenschapper aan de universiteit van Gent, schrijft in Belgische krant De Standaard: ‘De Vaticaanse conferentie over de problematiek van het seksueel misbruik van minderjarigen in de kerk is de zoveelste slag in het water. Paus Franciscus herhaalde nogmaals dat het toedekken van dergelijke zaken niet langer aanvaardbaar is. Dat is de zoveelste intentie en is too little too late. De paus had al zes jaar de tijd om concrete maatregelen te nemen, maar beperkte zich weer eens tot uitsluitend verontschuldigingen voor het compleet onaanvaardbare gedrag van katholieke geestelijken die gedurende jaren, soms decennialang, kinderen hebben aangerand en mismeesterd. Sterker nog, al die tijd heeft hij nagelaten om datgene te doen wat de slachtoffers vroegen, namelijk erkennen dat katholieke geestelijken hen hebben misbruikt, dat de geleden schade moet worden vergoed, en dat de kerk zou maken dat dit niet meer kan gebeuren. (..)

‘De conferentie duurde vier dagen, maar (..) concrete maatregelen werden niet genomen. Opvallend was wel het volgende: de slachtoffers van de misdaden zelf werden op de conferentie niet toegelaten. Met opgenomen getuigenissen krijg je niet de volledige waarheid. Dat is niet alleen een gemiste kans, maar ook een pure schande.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden