Column Loes Reijmer

De roep om #MuteRKelly krijgt eindelijk gehoor

Loes Reijmer werpt in de rubriek Nieuw Venster een blik op onlinecultuur.

Al iets over gehoord over #MuteRKelly? Nee? Dat ligt niet aan u. De hashtag leidt al bijna een jaar een sluimerend bestaan op internet. Media besteedden er weinig aandacht aan, gevolgen waren er nauwelijks. Tot deze week.

Donderdag maakte Spotify bekend de muziek van R. Kelly niet langer te promoten in afspeellijsten en Discover Weekly, het persoonlijke lijstje aanbevelingen op basis van je luistergedrag. Het is een grote stap van de streamingdienst, omdat de afspeellijsten de afgelopen jaren bepalend zijn geworden voor het succes van artiesten. Belangrijker nog: de beslissing is een signaal dat de muziekindustrie toch niet doof is voor geluiden over misdragingen van de zanger, hoewel ze die lang te lijf leek te gaan door de handen over de oren te plakken en heel hard I believe I can fly te schreeuwen.

Concurrentie te over, maar R. Kelly zou weleens de grootste smeerlap uit de muziekgeschiedenis kunnen zijn. In 1994 trouwde hij als 27-jarige met de destijds 15-jarige zangeres Aaliyah. Een paar jaar later dook een video op waarop hij seks heeft met een 14-jarige. Hij werd vrijgesproken, omdat het meisje en haar ouders niet wilden getuigen. In de afgelopen 25 jaar heeft Kelly tientallen meisjes en hun ouders zwijgcontracten laten ondertekenen. Op zijn ranch zou hij een aantal jonge (maar wel meerderjarige) vrouwen isoleren en indoctrineren, zo onthulde Buzzfeed vorig jaar. Een vrouw die uit ‘de sekssekte’ stapte, vertelde aan het muziektijdschrift Rolling Stone dat de bewoonsters worden gedwongen om seks met elkaar te hebben. Een van hen moest naar haar toe kruipen en haar oraal bevredigen. ‘Ik heb haar opgevoed, ik heb deze bitch getraind’, zou de zanger trots toekijkend hebben gezegd. ‘Ze is mijn huisdier.’

En wij maar lekker schuren op zijn geile liedjes.

Kelly kiest zijn slachtoffers zorgvuldig. Het gaat om jonge fans die hij een gouden toekomst in de muziek belooft. En het gaat om zwarte vrouwen. ‘Niet alleen zwart, maar zwart op een bepaalde manier’, zei Tarana Burke, geestelijk moeder van #MeToo, onlangs in een video van The Washington Post. ‘Ze zijn arm, komen vaak uit eenoudergezinnen. Door die achtergrond kan hij ze makkelijker manipuleren.’

Hun kwetsbare positie lijkt er ook toe te hebben geleid dat hij zo lang zijn gang kon gaan. Want wie was nou echt geïnteresseerd in het lot van deze vrouwen? De onthullingen hadden nauwelijks gevolgen. Platenlabel RCA (Sony) liet hem niet vallen, concertorganisator Live Nation evenmin. Zelfs in de modderstroom die #MeToo veroorzaakte, leek Kelly niet te worden meegesleurd. Critici vroegen zich terecht af of de beweging alleen opkwam voor witte, bekende vrouwen. Dat veranderde begin deze maand, toen de aan #MeToo ontsproten organisatie Time’s Up het vizier op de zanger richtte en zich bij #MuteRKelly voegde.

En nu onderneemt Spotify dus wel actie. De maatregel is subtiel. Kelly’s muziek wordt niet van de streamingdienst verwijderd, wat gretige censuurroepers wind uit de zeilen neemt. Spotify kiest er alleen voor zijn liedjes niet meer actief bij gebruikers onder de neus te wrijven. Prima, want bedrijven mogen nou eenmaal zelf weten wat ze in de etalage leggen.

Wel toont deze casus wederom dat techbedrijven zich anno 2018 niet meer kunnen verstoppen achter een gladgestreken smoel. Jarenlang zeiden ze slechts een doorgeefluik te zijn van wat ons bezighoudt, maar er is een kentering gaande. Facebook moest bekennen dat het algoritme wel degelijk bepaalde content voortrok en paste de tijdlijn aan. Twitter ondernam eindelijk eens wat meer actie tegen racistische en seksistische uitingen. Hun beslissingen hebben invloed. En in dit geval zou het weleens het begin van het einde van R. Kelly’s carrière kunnen betekenen. Eindelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden