Commentaar Brand Notre-Dame

De reacties op de brand van de Notre-Dame laten een mondiale verbondenheid zien

Als de brand van de Notre-Dame ergens symbolisch voor is, dan is het voor verbondenheid en veerkracht.

De Notre-Dame staat in brand. Beeld AP

Een aangrijpende avond van planetaire rouw, schreef Le Monde. Het was niet overdreven: over de hele wereld volgden mensen met ingehouden adem hoe de Notre-Dame in het hart van Parijs door het vuur leek te worden verzwolgen.

Het verlies van de kathedraal zou ondraaglijk zijn geweest, ook in een geseculariseerde wereld. De Notre-Dame is een symbool van de Europese beschaving, van eeuwigheid en spiritualiteit in een wereld die zo vaak wordt gekenmerkt door vluchtigheid en materialisme.

De brand heeft grote schade aangericht, maar het had nog erger kunnen zijn. De structuur van het gebouw en de middeleeuwse roosvormige glas-in-loodramen zijn bewaard gebleven. De kathedraal kan herbouwd worden, zoals ook gebeurde bij de zwaar beschadigde kathedralen van York en Reims.

Omdat de Notre-Dame zo’n symbolisch gebouw is, ontstond meteen de neiging aan de brand een symbolische betekenis toe te kennen. De acteur Gérard Depardieu, vriend van Poetin, zag het vuur als een teken van naderend onheil voor de westerse beschaving. Telegraaf-journalist Wierd Duk noemde de brand ‘een symbool van een vermoeide beschaving’. Maar de brand, waarschijnlijk ontstaan door een ongeluk, is een blinde kracht zonder boodschap.

Aan de reacties op de brand kan wél een zekere betekenis worden toegekend. Die is eerder positief, ondanks het feit dat meteen de onvermijdelijke complottheorieën opdoken. De emotionele reacties op de brand lieten een Europese en zelfs mondiale verbondenheid zien. ‘De brand in de Notre-Dame is een gedeeld verlies’, zoals de Britse historicus Simon Schama zei.

Bovendien kwam er meteen een inzamelingsactie op gang, waarbij honderden miljoenen euro’s werden opgehaald. Het is natuurlijk zuur dat de fondsenwerving voor de restauratie veel moeizamer verliep toen de kathedraal nog geheel overeind stond. Ook het tegen elkaar opbieden van Franse miljardairs laat een vreemde bijsmaak na. Niettemin: als de brand ergens symbolisch voor is, dan is het niet voor vermoeidheid en naderende ondergang, maar voor verbondenheid en veerkracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden