ColumnAleid Truijens

De politieke redactie van de Volkskrant gaf Slob op zijn ‘tussenrapport’ een genadezesje

Het lijkt mij geen pretje om nu Arie Slob te zijn. Niet alleen om het trage en vage beleid op scholen in de coronatijd, nou ja óók dat nog. Het is triest om vier jaar lang minister van Onderwijs te zijn – van basis- en voortgezet onderwijs –, een man met hart voor het vak, en al die tijd, niets, maar dan ook niets te hebben toegevoegd of verbeterd.

Toen Slob aantrad waren er drie kolossale problemen die om een snelle aanpak schreeuwden: de teruglopende prestaties bij rekenen en lezen – met als dieptepunt de vaststelling dat een kwart van onze pubers laaggeletterd is -, de ongelijke kansen en het oplopende lerarentekort. Die drie problemen, die ernstige gevolgen kunnen hebben, zijn nog even kolossaal. Iedere poging tot een oplossing ontbreekt pijnlijk.

De politieke redactie van de Volkskrant gaf Slob vorige week op zijn ‘tussenrapport’ en 5.5. Dat cijfer is, zoals iedere leerling weet, in de praktijk nét voldoende. Een genadezesje. Helaas is dat te veel eer voor Slobs matige prestaties; hij werd gematst. Zittenblijven is ook een slecht idee.

Volgens een recent onderzoek van bureau McKinsey zijn er grote investeringen nodig om deze drie problemen op te lossen, én het tekort aan schoolleiders, de hoge werkdruk, en de matige staat van veel schoolgebouwen. In zijn beleidsreactie beaamt minister Slob het braaf: het is allemaal erg nodig. Maar ja, zo’n ‘integrale aanpak’ vereist een langetermijninvestering. Dus schuift Slob de problemen met een opgeluchte zucht door naar het volgende kabinet.

Investeren in beter onderwijs, goed plan. Maar laat dat nieuwe kabinet oppassen met wie het krijgt. Blind een zak met geld overhandigen aan de schoolbesturen is link; je weet niet precies waar het heengaat. De bedragen die in de vorm van een ‘lumpsum’ aan de besturen van het basis- en voortgezet onderwijs zijn gegeven, zijn in 20 jaar flink gestegen: vanaf 1997 gingen ze per leerling in het voortgezet onderwijs van 4200 naar een kleine 10.000 euro per jaar. Als je rekening houdt met de inflatie is dat zo’n 6000 euro nu (cijfers CBS Statline 2018).

Wat is er met dat extra geld gebeurd? De leerprestaties zijn gedaald, het lerarentekort gegroeid. De hoge werkdruk, de druk van de ouders en de administratieve last jagen de toekomstige leraren weg. Intussen zijn we al die jaren geteisterd door onderwijsvernieuwingen die niets hebben uitgehaald.

En wat gaat minister Slob doen in het half jaar dat hem rest? Als een haas twee zinloze vernieuwingen erdoor drukken: curriculum.nu en een nieuw systeem van bevoegdheden voor leraren. Beide dragen niets bij aan het oplossen van de urgente problemen. Beide zijn zeer gewenst door bestuurders en onderwijsraden, beide hebben geen enkel draagvlak onder leraren of ouders.

Curriculum.nu zal energie en geld slurpen, die beter aan effectief onderwijs besteed kunnen worden. De verbreding van lesbevoegdheden, zoals de Onderwijsraad in 2018 helaas voorstelde – kort gezegd: je wordt eerst leraar en kiest dan een vakgebied; elke leraar mag meerdere vakken geven – leidt tot verdere uitholling van het leraarschap. De academische opgeleide vakdocent, gedreven door liefde voor een vak en gericht op kennisoverdracht, verdwijnt. Het kennisniveau daalt, net zoals de status van het beroep. Er komen minder studenten, het lerarentekort zal groeien.

Het is te hopen dat de nieuwe onderwijsminster de oren niet laat hangen naar de onderwijsraden, en eindelijk zelf de regie en de verantwoordelijkheid neemt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden