ColumnSander Schimmelpenninck

De politieke kleur van de maker is tegenwoordig bepalend voor de vraag of een grap kan

Toegegeven, ik maak het mezelf ook moeilijk. Ik meen als millennial dat veel verschillende zaken naast elkaar moeten kunnen, zoals in mijn geval het leiden van een zakenblad, het presenteren van televisieprogramma’s, een column in deze krant en een podcast met mijn beste maatje. Veel mensen, vooral die van een generatie boven mij, vinden dat onverstandig; een mens moet kiezen, zich specialiseren en een richting kiezen. Ik heb dat altijd anders gezien, en vind het juist ontzettend leuk om verschillende mediakanalen te bedienen en daarbij per platform een andere rol en toon aan te nemen. Een opportunistische vorm van schizofrenie, wellicht.

Qua tijd is het een kwestie van goed plannen en hard werken, maar dat heb ik zelf in de hand. Dat geldt niet voor een ander element: het monster van de publieke gunst, en specifieker het vermogen van het publiek om al mijn verschillende rollen en bijbehorende toonhoogtes op waarde te schatten. Afgelopen week kwam ik voor het eerst echt in de knel met mijn verschillende rollen en werd ik nog maar eens geconfronteerd met de proeftijd van mijn BN’erschap. Twee uitspraken in de Zelfspodcast, die ik wekelijks met maatje Jaap Reesema opneem, werden door sensatiemedia geïsoleerd, uit hun verband getrokken en opgebakken tot nieuws. Met een hoop woede, gekwetstheid, misverstanden en energieverspilling tot gevolg.

Ik ben een enorme fan van podcasts, een medium dat in Nederland lange tijd achterbleef door onze korte forenstijd, maar nu toch echt doorbreekt. Dat komt in de eerste plaats omdat het van alle kanalen die ik wil bedienen het enige is dat vooral geconsumeerd wordt door mensen die jonger zijn dan ik. Daarnaast is de sfeer van een podcast fundamenteel anders dan die van een televisieprogramma of zelfs radioprogramma; ongescript, authentiek en bij uitstek een manier om een band op te bouwen met luisteraars. In onze podcast nemen we de wereld en onze levens door; de context is vergelijkbaar met cabaret. Deze week maakte echter duidelijk dat de podcast als prettig authentiek huiskamermedium officieel de publieke arena ingesleurd is. Makers, zeker die met enige bekendheid, zullen moeten accepteren dat de wetten van de massamedia gelden, met het gevaar van ontdekking door de contextloze ophefmedia op de loer.

Een ander element van de Hollandse twitterstorm die mij deze week trof, is wat cabaretier Peter Pannekoek eerder in deze krant ‘verpolitieken’ noemde. Hij klaagt hoe alles politiek is geworden, en iemands humor of smaak aan een bepaalde politieke kleur wordt gekoppeld. Hij schrijft, zeer herkenbaar: ‘Ik wil ergens onbevooroordeeld ingaan en achteraf een mening mogen vormen. Niet bij voorbaat weten dat ik, als ik dit een mooie film vind, verplicht op de PVV moet stemmen.’ In de herkenbare, verpolitiekte wereld die Pannenkoek schetst, is het onmogelijk om de grollen van René Van der Gijp en Johan Derksen, maar óók die van Dolf Jansen of Claudia de Breij leuk te vinden.

Een variant van verpolitieken is de manier waarop dezelfde uitspraak bij de ene persoon wel uitvergroot wordt tot een rel en bij de andere persoon niet, afhankelijk van diens vermeende politieke kleur. De gretigheid van bepaalde roddelpers en twitteraars bij het uitvergroten van mijn grap over een niet nader te noemen bekende mevrouw, valt onmogelijk los te zien van hun rechtspopulistische achterban, die mijn bloed wel kan drinken. En zo ontpopten notoire vrouwenhaters en relschoppers zich op Twitter tot om mijn scalp schreeuwende social justice warriors. Surrealistisch voelde ook het radio-interview met presentator Wilfred Genee, die zelf de voorzetten op zijn politiek-incorrecte, en dus geestige, spitsen verzorgt bij het door mij zeer gewaardeerde Veronica Inside.

Ik moet nog eens goed nadenken over de vraag hoe ik mijn verschillende rollen op al die kanalen ga managen, er valt mezelf ook genoeg te verwijten. Maar dat niet langer de context, maar de politieke kleur van de maker bepalend is voor de vraag of een grap kan, lijkt me geen winst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden