Commentaar Raoul du Pré

De politiek negeert de voor de hand liggende oplossing voor het fileprobleem

Belangrijke politieke processen verlopen in Nederland doorgaans volgens een vertrouwd patroon. Eerst dringt zich vanuit de samenleving geleidelijk aan een idee op. De partijen in het centrum van de macht werpen vervolgens uit angst voor de toorn van hun kiezers jarenlang een blokkade op. Tot slot forceren plotselinge (economische) omstandigheden een doorbraak. Het verloop van de debatten over de AOW-leeftijd en de hypotheekrenteaftrek sinds 2008 zijn sprekende voorbeelden.

Files door regenval op de A4 nabij Schiphol. Beeld ANP

De vraag dringt zich op wanneer de doorbraak rond het beprijzen van het autoverkeer zich aandient. De druk vanuit de samenleving is er allang. De milieu- en klimaatlobby wijst er onvermoeibaar op dat er volgens de beschikbare onderzoeken geen andere maatregel is die het autoverkeer zo effectief zal afremmen en de CO2-uitstoot daadwerkelijk beperkt. De snel toenemende filedruk maakt intussen dat ook binnen de vervoers- en verkeerslobby door velen wordt gepleit voor kilometerbeprijzing. Als een gerichte heffing alleen al de automobilisten uit de spits weert die niet voor hun werk op de weg zijn, is het fileprobleem immers zo goed als opgelost. Gecombineerd met een gerichte verlaging van de belastingen op het bezit van auto’s hoeft zoiets geen enkele hardwerkende kiezer onevenredig te benadelen.

Het is geen gewaagde voorspelling dat ook hier de wal het schip gaat keren. Al is het maar omdat de overheid zelf op een probleem afkoerst: de serieuze opmars van het elektrische autoverkeer leidt op afzienbare termijn tot een sterke daling van de accijnzen en andere belastingen op benzine- en dieselauto’s. Een miljardentekort dreigt voor de rijksbegroting.

Hier ligt een formidabele drieslag te wachten op de politiek: minder files, minder uitstoot en slimme, effectieve belastingheffing. Uiteraard zijn er vragen over de privacy en over de uitvoering: wie houdt de bewegingen van ruim acht miljoen auto’s foutloos bij? Maar dat is nou typisch zoiets waarvoor uitgerekend hightech Nederland de kennis moet kunnen mobiliseren om internationaal voorop te lopen, zoals premier Rutte altijd zo graag wil. Het vergt alleen nog wat politieke moed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden