Column Elma Drayer

De polarisatie rond het boerkaverbod laat zien hoe diep de kloof binnen links is rond dit thema

Diverse kranten, tot in Vlaanderen aan toe, schreven deze week over het boerkaverbod als nieuwe ‘splijtzwam’ in links Nederland. Dat klopt, althans tot op ­zekere hoogte.

Zie de reacties op de gênante aandachttrekkerij van het Amsterdamse PvdA-raadslid Hendrik Jan Biemond. Tijdens de Canal Parade hulde de man zich in een ­nikab, uit solidariteit met moslima’s die dat sinds 1 augustus niet meer overal mogen. Of zoiets.

De lokale partijafdeling schaarde zich jubelend ­achter z’n actie, maar PvdA-wethouder Marjolein Moorman liet weten er anders over te denken. ‘Voor mij’, meldde ze op Twitter, ‘symboliseert de boerka de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. (...) Dat heeft voor mij niets met vrijheid te maken.’

Nog fijner was natuurlijk geweest als Marjolein Moorman in plaats van ‘voor mij’, had geschreven ‘voor mijn partij’. Maar je kunt niet alles hebben. Laat ik m’n zegeningen tellen. Iedere linkse politicus die zich openlijk durft te keren tegen de gezichtssluier is er een.

Hoe gevoelig het boerkaverbod ligt bij links, bleek ook uit een stukje op de BNNVara’s opiniesite Joop.nl. Eindredacteur Francisco van Jole, nooit te beroerd om de rol van Links Grootinquisiteur op zich te nemen, ­gebruikte daarbij een methode die bekendstaat als guilt by association. Losjes noemde hij boerkasceptici als voormalig GroenLinks-Kamerlid Zihni Özdil, oud-PvdA-Kamerlid Keklik Yücel en cineast Eddy Terstall mensen die ‘geen moeite hebben zich te associëren met extreemrechtse types’. (Onder het stukje stond het regeltje: ‘Regisseur Terstall werd in het artikel Thierry genoemd, dat moet Eddy zijn.’ Links en humor, het is zelden een gelukkige combinatie.)

Hoe dan ook laat de polarisatie rond het boerkaverbod zien hoe diep de kloof binnen links is rond dit thema. Maar nieuw is die niet. Al sinds de wereldwijde vervroming van de islam Nederland binnensloop, zie je een ­geworstel van jewelste.

In het ene kamp staan degenen die menen dat onze moslims het reuze moeilijk hebben, dus dat je de nogal strikte opvattingen die sommigen hunner uitdragen omtrent de scheiding der seksen vooral tegemoet moet komen. In het andere kamp staan degenen die zulk gemorrel aan seksegelijkheid een slecht idee vinden – ook als dat gebeurt met een beroep op een Heilig Boek. Religies hebben geen rechten. Mensen hebben rechten.

Een sociaal-democraat die dat heel goed besefte was Joke Smit, beroemd vanwege haar essay Het onbehagen bij de vrouw uit 1967, aanzet tot de Tweede Feministische Golf. In het voorjaar van 1979 schreef ze een stuk dat na haar dood werd opgenomen in de bundel Er is een land waar vrouwen willen wonen. Daarin sprak ze haar zorgen uit over de destijds piepjonge islamitische revolutie in Iran, waar de sluier ‘een verplicht kledingstuk dreigt te worden’.

Joke Smit had er geen goed woord voor over. Een sluier, schreef ze, ‘staat voor het recht op verstoting, voor geïnstitutionaliseerde jaloezie tussen vrouwen, voor het wegsnijden van erotische verlangens, voor vormen van apartheid die hopelijk minder gewelddadig zijn dan in Zuid-Afrika, maar vermoedelijk nog dieper ingrijpen in het leven van mensen, voor een stelsel van onderhorigheid dat vervolgens benoemd wordt als de waardigheid van de vrouw.’

Nee, Nederland is Iran niet, de Heer zij geloofd en geprezen. Maar elke linkse denker die het recht om een nikab te dragen verdedigt, zou bij wijze van strafwerk deze zin honderd maal moeten overschrijven. Elke rechtse denker trouwens ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden