CommentaarPeter Giesen

De pandemie legt de starheid van de Nederlandse zorg op pijnlijke wijze bloot

Mevrouw Lock (91) wordt gevaccineerd. Beeld Raymond Rutting / De Volkskrant
Mevrouw Lock (91) wordt gevaccineerd.Beeld Raymond Rutting / De Volkskrant

Het begin van de vaccinatiecampagne tegen het coronavirus, leek het spreekwoordelijke licht aan het einde van de tunnel te zijn. Inmiddels is het optimisme al weer danig getemperd.

Er duiken nieuwe virusvarianten op en in Nederland is de inentingscampagne onthutsend langzaam van start gegaan. Langzamer dan in landen als Spanje of Italië, over wier organisatievermogen altijd geringschattend wordt gedaan. De pandemie heeft niet alleen de versnippering van de Nederlandse zorg, maar ook een pijnlijk gebrek aan improvisatievermogen blootgelegd.

In het Verenigd Koninkrijk worden congreshallen, rugbystadions en zelfs een kathedraal tot vaccinatiecentrum omgebouwd. Nederland vertrouwt op een fijnmazig netwerk van artsen en instellingen dat niet berekend is op massavaccinatie. Niemand is in staat deze starheid te doorbreken. Zelfs niet in een crisis waarin elke week 600 mensen overlijden, bedrijven failliet gaan en kinderen geschaad worden omdat de scholen dicht zijn.

Tot overmaat van ramp stokt nu ook de aanvoer van vaccins. De Europese Commissie ruziet openlijk met AstraZeneca, dat zij ervan verdenkt stiekem het vaccin door te verkopen aan niet-Europese partijen. De Commissie zegt dat de levering van de vaccins contractueel is vastgelegd, AstraZeneca houdt vol dat het bedrijf zich slechts tot het uiterste hoeft in te spannen.

Het conflict is moeilijk te beoordelen, ook voor het Europees Parlement, omdat het contract tussen de EU en AstraZeneca niet openbaar is. Dat is gebruikelijk bij zulke overeenkomsten, maar bij een publieke gezondheidscrisis van deze omvang is meer openheid dringend gewenst. AstraZeneca zou het contract, desnoods in deels gecensureerde vorm, openbaar moeten maken zoals de Europese Commissie vraagt.

De ongebruikelijk felle ruzie tekent de gespannen sfeer in Europa. De gezamenlijke vaccins leek een succesverhaal voor de EU, maar kan zich nu ook tegen Europa keren. Ook in de lidstaten staan politieke leiders onder druk. Zij hebben hun exitstrategie gebaseerd op een snelle vaccinatiecampagne, die offers acceptabel moet maken. Nog even de tanden op elkaar en dan is de pandemie voorbij. Als de vaccinatie stokt, moet ook de exitstrategie opnieuw doordacht worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden