Opinie

'De Opta en de NMa kunnen hun borst nat maken voor Carlos Slim'

De Mexicaanse Carlos Slim heeft 30 procent van de aandelen van KPN in handen gekregen. 'Het is verontrustend dat Nederlandse bedrijven in handen komen van mensen met diepe zakken uit landen waar men het met democratische beginselen niet al te nauw neemt.' Dat betoogt econoom Marcel Canoy.

Carlos SlimBeeld ap

De OESO is verwikkeld in een enorme vete. De club van rijke landen heeft op verzoek van de Mexicaanse regering de telecomsector van dat land gescand. De OESO doet dit vaker op verzoek van (en betaald door) het land in kwestie (Mexico is het 19de land). Hierbij kijkt men hoe een land scoort ten opzichte van andere OESO landen.

De uitkomst kan onmogelijk verrassend genoemd worden voor mensen die zich wel eens in Mexico verdiept hebben. Carlos Slim, de rijkste man ter wereld, is daar de 'grote man' met zijn América Móvil. De heer Slim vindt het OESO rapport niet leuk. Wie Slim een beetje kent weet dat de rapen dan gaar zijn.

Hij huurt een legertje peperdure consultants in die uiteraard geen moeite hebben met te 'bewijzen' dat de OESO oliedom is en dat Mexico juist een zeer dynamische telecomsector heeft die de consumenten vele miljarden peso's heeft opgeleverd. Meneer Slim is gewoon eigenlijk een goudeerlijke zakenman die nu door de broddelaars uit Parijs van zijn zuurverdiende brood dreigt beroofd te worden. En voor de zekerheid krijgt de OESO ook nog een proces aan zijn broek wegens smaad en reputatiebreuk.

Slim-clan
Laten we eens een paar conclusies uit het OESO-rapport van dichtbij bekijken. De Mexicaanse telecommarkt is vrijwel geheel in handen van Slims' América Móvil. Dit bedrijf kan feitelijk doen wat het wil, want er is geen functionerend juridisch apparaat. Er is daarnaast vrijwel geen beleid op het gebied van telecom in Mexico. Instrumenten zoals ex-ante regulering, ontbundelde toegang tot het aansluitnetwerk, asymmetrische regulering van dominante aanbieders, regulering van interconnectietarieven zijn standaard in alle andere OESO-landen, maar afwezig in Mexico.
Buitenlandse aanbieders zoals het Spaanse Telefónica en Nextel klagen dat ze geen poot aan de grond krijgen. Eerdere pogingen van de Mexicaanse regering om wat te veranderen strandden telkens op juridische machinaties van de Slim-clan.

Het grappige is dat geen van deze conclusies betwist wordt. De pijlen worden vrijwel exclusief gericht op de econometrische schattingen van welvaartsverliezen van de OESO. De OESO hanteert hierbij de rest van de OESO als benchmark. Men zou kunnen betogen (zoals de consultants doen) dat dit voor Mexico niet eerlijk is, omdat Mexico het armste land van het OESO gebied is. Maar de OESO doet dit altijd. Als de Mexicaanse regering een vergelijking met peers had gewild, hadden ze het aan iemand anders dan de OESO moeten vragen.

De consultants doen een analyse waarbij ze Mexico vergelijken met landen met een vergelijkbaar inkomensniveau. Ze gebruiken daarbij opvallend genoeg andere data dan de OESO. Kennelijk zou het met de OESO-data niet veel hebben uitgemaakt. Dit voor vrijwel geen mens te volgen gegoochel met getallen zie je wel vaker. De consultants zijn niet de eerste de beste (onder andere Jerry Hausman), maar zonder de waarheid geweld aan te doen, kun je een hoop doen als je maar genoeg geld krijgt. De OESO moet dan bakken met geld uitgeven voor een contra-expertise en juridische ondersteuning. Ondertussen wordt geen middel ongebruikt gelaten om de OESO te besmeuren.

Quasi-monopolie
Ook ik kan niet in detail beoordelen hoe de welvaartswinsten uitpakken, maar op basis van de algemene en niet betwiste conclusies van de OESO heeft América Móvil werkelijk alle schijn tegen. Het bedrijf heeft Slim de rijkste man ter wereld gemaakt, hij heeft een quasi-monopolie in een land zonder regulering en zonder een werkend juridisch systeem. En de consumenten zouden hier flink van profiteren. Ik geloof niet in sprookjes, sorry, zelfs niet als Jerry Hausman de verteller is.

Deze man hebben 'we' nu in huis gehaald doordat América Móvil een kleine 30 procent van de aandelen van KPN in handen heeft gekregen. We weten inmiddels wat er gebeurt als er rapporten verschijnen die mensen als Slim onwelgevallig zijn. De Opta en de NMa kunnen hun borst nat maken.

Op zich is het prima als andere landen in onze bedrijven investeren. Doen we zelf ook per slot van rekening. Maar het ene buitenland is het andere niet. Wat is de volgende stap? Wordt Philips straks verkocht aan een Chinees staatsfonds of aan de sjeik van Koeweit? Het is verontrustend dat Nederlandse bedrijven in handen komen van mensen met diepe zakken uit landen waar men het met democratische beginselen niet al te nauw neemt. Dat is de les die we uit de 'affaire' Slim kunnen trekken.

Marcel Canoy is hoofdeconoom bij Ecorys en hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg. Dit blog verscheen eerder op economie.nl, het platform van Economisch Statistische Berichten.

 
Wat is de volgende stap? Wordt Philips straks verkocht aan een Chinees staatsfonds of aan de sjeik van Koeweit?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden