COLUMNJasper van Kuijk

‘De ontvanger wordt binnen twee minuten automatisch uitgeschakeld. Doorgaan?’ Met wat?

null Beeld

Hoewel drie keer scheepsrecht zou moeten zijn, bleek ik ook bij mijn derde coronatest niet besmet: ‘De uitslag van je test is negatief. Dat betekent dat je op dat moment niet het coronavirus had.’

Ik vond het mooi om te zien hoe hier duidelijk aandacht was besteed aan het juist informeren van de geteste persoon. Als er geen virus is gevonden, betekent dat medisch gezien inderdaad dat de uitslag van de test negatief is. Want er is niet gevonden waar de test naar zoekt. Maar voor gewone, niet-medisch geschoolde mensen is het doorgaans juist positief als er geen virus in je lijf gevonden wordt. Vandaar dus die belangrijke tweede zin: ‘Dat betekent dat je op dat moment niet het coronavirus had.’

Dialoogteksten (de uitleg, vragen en instructies die gebruikers krijgen) en knoplabels vormen een essentieel onderdeel van gebruiksinterfaces. Uiteraard speelt ook het visuele ontwerp een belangrijke rol, hoe knoppen zijn vormgeven en welke visuele feedback je krijgt, maar zeker in menu-gebaseerde interfaces kunnen teksten heel sturend zijn.

En waar dit op de coronatestwebsite dus vrij goed gaat, attendeerde Volkskrant-collega Sheila Sitalsing mij op een iets minder geslaagd dialoogvenster. Omdat Sheila al vrij lang de Kamerverhoren over de toeslagenaffaire op had staan, vroeg haar tv-kastje zich af of er nog wel iemand keek. Dus legde het kastje haar het volgende voor: ‘De ontvanger wordt binnen twee minuten automatisch uitgeschakeld. Doorgaan?’ En daaronder twee knoppen: ‘Ja’ en ‘Nee’.

Ten eerste: enigszins opmerkelijk dat als wij tegenwoordig een langere aaneengesloten periode met één activiteit bezig zijn, onze elektronica ervan uitgaat dat we zijn weggelopen of in slaap gevallen. Dat zegt misschien ook iets over onze gemiddelde aandachtsspanne.

Maar vooral: doorgaan met wat? Als je op ‘ja’ drukt, wélke activiteit gaat dan door? Het uitschakelen van de ontvanger of het weergeven van het tv-programma? Nul houvast om te bepalen welke van de twee het is en als klap op de vuurpijl heb je maar twee minuten om een keuze te maken. Dit dialoogscherm is overigens relatief eenvoudig te verduidelijken door de vraag ‘Doorgaan?’, aan het eind van de mededeling dat de ontvanger zal worden uitgeschakeld, simpelweg te schrappen en op de twee knoppen te zetten: 1) Uitschakelen 2) Doorkijken.

Maar nu is dit nog een exemplarisch voorbeeld van een verwarring zaaiend dialoogvenster dat ook geschreven had kunnen zijn door Herman Finkers:

‘Hij zei: ‘Mag ik je even voorstellen? Meneer en mevrouw De Bruin.’

‘Ik keek en ik keek regelrecht in het liefste gezichtje dat ik ooit van mijn leven had gezien. Maar ook mevrouw De Bruin mocht er wezen.’

Ik heb het sterke vermoeden dat als we het betreffende tv-kastje zouden onderwerpen aan een gebruikstest om gebruiksproblemen te identificeren, de uitslag zeer positief zou zijn. Dit betekent dat de gebruiksinterface op dat moment geen gebruiksgemak had.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden