De Onlanden is gereconstrueerde natuur, maar dat zal die dieren worst wezen

Aflevering 118: geconstrueerde natuur, de Onlanden, maar dat deert de dieren niets.

null Beeld RV
Beeld RV

Het is natuur waarvan je moet houden. De Onlanden. Moerasnatuur op voormalige veenweiden, even ten zuidwesten van de stad Groningen, de Martinitoren is in de verte te zien, maar officieel is dit al Drenthe.

Op deze grauwe novembermiddag is dat wat lastig, houden van deze natuur. De moerasvogels zijn er even niet of houden zich gedeisd, al zeilt er wel een blauwe kiekendief voorbij. En verder is het vooral een open landschap, met het oude, opnieuw uitgegraven Eelderdiep, dat door het moeras kronkelt, met riet en ruige graslanden. In de Onlanderij, een horecagelegenheid aan de rand van het gebied, heeft het meisje van de bediening net droogjes verteld wat voor vragen ze zoal krijgt van bezoekers. 'Waar is de natuur?' bijvoorbeeld. En: 'Waar zijn de vossen?' Haar conclusie: 'Bij natuur denken mensen aan bos.'

Gelukkig draait het hier niet in de eerste plaats om mensen, dat is althans de essentie van een natuurgebied. Ik loop over de Drentse dijk, door een deel van het veel grotere moeras- en plassengebied. De Onlanden waren altijd al laaggelegen en daarom lastig voor landbouw, vandaar de naam. Toen in 1998 een deel van de stad Groningen onderliep na hevige regenval lag het voor de hand De Onlanden te gebruiken voor waterberging. Tegelijkertijd ontstond er zo 'nieuwe natuur', die ook nog eens mooi verbonden kon worden met omliggende gebieden, zoals het Leekstermeer.

null Beeld RV Matteo Sorrentino (GFDL)
Beeld RV Matteo Sorrentino (GFDL)

In 2012 was het werk klaar en prompt kwam de immigratie op gang. Zelfs de stoutste verwachtingen van de liefhebbers zijn sindsdien overtroffen. Baardmannetjes, rietzangers, roerdompen, waterrallen, snorren, geoorde futen, het gebied bleek als een magneet op ze te werken.

De Onlanden hebben een dichtheid aan waterspitsmuizen die nergens in Nederland wordt gehaald, er leven bevers en otters, er wordt een steppekiekendief gezien, en uiteraard lopen er reeën en vossen. En dat alles, en veel meer, op 2 kilometer van de stad. Nu kun je zeggen: het is geconstrueerde natuur, of eigenlijk: gereconstrueerde natuur. Maar dat zal die dieren worst wezen. Alleen jammer dat het nu begint te regenen.

Caspar Loopt

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden