Commentaar Gele hesjesprotesten

De noodzaak tot verandering verdeelt Frankrijk en Macron zal met een antwoord moeten komen

President Macron moet de lasten van de noodzakelijke hervormingen niet eenzijdig bij de burgers leggen.

Demonstranten in gele hesjes lopen op de Champs-Élysées in Parijs. Beeld Getty Images

De protestbeweging in Frankrijk tegen de verhoging van de brandstofprijzen heeft zich in recordtijd ontpopt tot de belangrijkste lakmoesproef voor het presidentschap van Emmanuel Macron. Met zijn voortvarende optreden om Frankrijk te hervormen en herpositioneren voor de 21ste-eeuwse wereldeconomie lijkt hij het volk nu voorgoed achter zich te hebben gelaten.

De ‘gele hesjes’ die door 70 procent van de Fransen worden gesteund, hebben een verdeeld Frankrijk blootgelegd: de stedelijke elite enerzijds en hardwerkende burgers op het platteland en in de voorsteden die de klappen van globalisering moeten opvangen anderzijds. Het is dezelfde giftige tweedeling die geleid heeft tot de Brexit, de verkiezing van president Trump en de opkomst van populistische rechts-nationalistische partijen in heel Europa.

Rug recht

Het is de vraag of Macron erin zal slagen om deze kloof nog te overbruggen, nu de beelden van de in brand staande Champs-Élysées zich in het collectieve geheugen hebben genesteld. Om geloofwaardig te blijven met zijn noodzakelijke hervormingsagenda, zal hij zijn rug recht moeten houden en volharden in zijn ‘ecologische transitie’. Eerder dwong hij hiermee ook respect af in het conflict met de geharde spoorwegvakbonden.

Tegelijkertijd kan hij het zich niet veroorloven de stem van het volk te negeren en daarmee vrijwel zeker een populistische zege te ontketenen voor Marine Le Pen. Tot nog toe heeft de protestbeweging weten te voorkomen dat ze door politieke partijen wordt gekaapt, maar lang valt dat niet vol te houden. Macron zal dus met een antwoord moeten komen. De belofte om met het maatschappelijk middenveld in gesprek te gaan, is een eerste stap. Om burgers, arbeiders en boeren, die nu eenmaal te lang door de Franse staat zijn beschermd tegen de effecten van globalisering, te doordringen van de noodzaak tot verandering is dialoog, participatie en een vorm van redelijke compensatie nodig.

Daarnaast zullen ook offers elders moeten worden gevraagd; bij het bedrijfsleven en de vermogende elite die Macron vanaf het begin van zijn presidentschap heeft ontzien. Zolang lastenverzwaringen eenzijdig bij burgers worden gelegd, zal onvrede de maatschappij blijvend ontwrichten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.