Commentaar Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg

De nieuwe Wvggz heeft zoveel tegenstrijdigheden dat niemand er iets mee kan

Vrijwel iedereen die meepraatte over de nieuwe wet geestelijke gezondheidszorg heeft problemen met het eindproduct.

Leden van de Mobiele Eenheid (ME) zoeken nabij de woning van de vermoorde oud-minister Els Borst naar sporen. De verwarde Bart van U. werd uiteindelijk voor de moord veroordeeld. Beeld ANP

Het leek zo’n goed idee: iedereen die getuige is van ‘verward gedrag’, kan een aanvraag tot gedwongen (geestelijke) zorg indienen bij de gemeente. Die moet daarop ‘een verkennend onderzoek’ laten uitvoeren, wat kan resulteren in een gedwongen opname van de verwarde persoon. Nu kan alleen de burgemeester, de hoogste plaatselijke gezagdrager, daartoe beslissen.

De nieuwe Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz), die per 1 januari aanstaande ingaat, maakt burgers – met andere woorden – medeverantwoordelijk voor toezicht op elkaars geestelijk welzijn. Verwarde mensen zullen mogelijk eerder worden behandeld – al dan niet op basis van vrijwilligheid – dan met de huidige wetgeving mogelijk is. Verder zullen mensen die geestelijke zorg nodig hebben vaker thuis worden behandeld. En zij zullen een stem hebben bij de vaststelling van een eventuele therapie.

Tezelfdertijd meent de wetgever tegemoet te moeten komen aan de wens in de samenleving om tegen verwarde personen te worden beschermd. De nieuwe wet draagt de sporen van deze dubbelzinnigheid. Enerzijds zijn de mogelijkheden voor dwangverpleging verruimd, anderzijds beschikt de patiënt vanaf 1 januari over meer mogelijkheden om tegen beslissingen van zijn behandelaars in beroep te gaan.

Die behandelaars vrezen daarom dat de nieuwe wet voor hen een aanzienlijke verzwaring van hun administratieve last met zich meebrengt. Het risico van vormfouten neemt navenant toe. En de psychiaters zijn niet de enigen die betwijfelen of de voordelen van de Wvggz wel tegen de nadelen zullen opwegen. Gemeenten menen niet te zijn toegerust voor de taken die de wet bij hen neerlegt. En de politie, die in sommige steden nu al bijna de helft van haar capaciteit moet besteden aan ‘mensen met verward gedrag’, zal het daarmee naar verwachting nog drukker krijgen.

Het gereserveerde onthaal van de Wvggz zal tot op zekere hoogte voortkomen uit vrees voor het onbekende. Maar misschien bevat de wet, het product van acht jaar beschaafd polderoverleg tussen alle betrokken partijen, ook zoveel tegenstrijdigheden dat niemand ermee uit de voeten kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden