Verslaggeverscolumn Ariejan Korteweg

De nieuwe voorzitter van de Partij voor de Dieren wil meer, en sneller

Aan de zwarte tafel in zijn ouderlijk huis zit Sebas­tiaan Wolswinkel, sinds 31 maart voorzitter van de Partij voor de Dieren. We drinken de koffie met sojamelk die zijn moeder bracht. Voor het raam de grillig gevorkte boom waar hij als jongetje in klom.

Wat hij vertelt is fascinerend, hoe hij het vertelt is dat ook. Hier komt het erop aan precies te formuleren, merk ik. Elk woord wordt opgepikt, elk antwoord is zorgvuldig, elke zin komt op z’n pootjes terecht, elke ­ redenering is intern consistent. De coherentie is groot, dat kan hij ­beamen. ‘Was dat niet zo, dan zou je me moeten waarschuwen.’

Omgaan met mensen die niet ­dezelfde mate van coherentie hebben, dat wordt voor hem de uit­daging. Wolswinkel heeft het syndroom van Asperger. Best lastig als je voorzitter bent van een partij met inmiddels 17 duizend leden, want in de politiek is taal zelden ­absoluut.

Sebastiaan Wolswinkel bij de klimboom.

Wolswinkel is geneigd juist de voordelen te zien. ‘Het is voor mij een uitdaging goed om te gaan met mensen van wie de mate van weloverwogenheid van hun standpunten heel anders is dan bij mij. Ik ben pas 24, maar ik heb veel nagedacht over hoe de samenleving moet ­worden ingericht.’

Dat nadenken houdt nooit op. Gaat hij fietsen, dan is dat met een luisterboek op de headphone. Soms ook met muziek die hij kan meezingen. ‘Zo blijven de verbale systemen opererend, maar kunnen er geen gedachten tussen komen.’

Ook over sociale interactie denkt hij diep na. ‘Ik heb een manier van omgang gevonden die past bij hoe mensen graag communiceren’, zegt hij. Zijn inzicht: communi­catie verloopt via voorspelbare ­algoritmen. ‘De gelaagdheid van communicatie heb ik mezelf eigen gemaakt door te observeren. Nu doorzie ik het en kan het juist heel goed duiden.’ Het is vermoeiend, dat wel, omdat bij hem ‘alles op ­macroschaal zit’. ‘Na een periode van veel contacten wil ik een tijd op m’n eentje zijn. Om tot rust te ­komen.’

Hij tuiniert ook.

Wolswinkel was voorzitter van Pink, de jongerenafdeling. Dat de leden hem en niet de kandidaat van het partijbestuur – secretaris Elze Boshart – tot voorzitter kozen, was een verrassing. De vraag of het een coup was, verbaast hem. ‘Een ­democratische coup, dat is een ­concept dat ik niet kan bevatten. Dit is geen georganiseerd verzet, eerder een soloproject dat kennelijk breed wordt gedeeld.’

Tot zijn 18de – ‘Was het 18? Sorry, bijna 19 denk ik’ – at hij vlees. Een ­essay van Marianne Thieme bracht hem tot inkeer. Hij studeerde sterrenkunde in Leiden en merkte hoe iedereen omhoog keek, op zoek naar buitenaards leven. ‘Terwijl er óp aarde zoveel intelligent leven is waar we ons niet in verdiepen. We staan aan de rand van een ecologisch armageddon. Dat moet je zien te voorkomen.’

Zo kwam hij bij de Partij voor de Dieren. Nu wil hij door. Het moet sneller, met meer inspraak; de ideeën en energie die hij bij ­afdelingen en werkgroepen en nieuwe leden ervaart, moeten de partijleiding bereiken. ‘Er zijn ­parameters afgesproken, daar­binnen moet je je enthousiasme kunnen inzetten. De mens is van nature creatief en kritisch. Waar­om komt dat zo weinig tot uiting?’

Wolswinkel was docent wiskunde in Groningen, stak veel tijd in Pink, maar vond ook tijd om een werkboek Wiskunde te schrijven, een denkspel te ontwerpen – ComboChess – en het filmscenario voor een Friese versie van In de ban van de ring te maken.

Huize Wolswinkel.

Hij is vermoedelijk ook de eerste partijvoorzitter die bij zijn ouders woont. Na de zomer wil hij naar Amsterdam-Noord verhuizen, waar hij een baantje voor twee ­dagen als leraar wiskunde zoekt. Naast het voorzitterschap – offi­cieel acht uur per week – wil hij tijd ­steken in deel 2 van zijn epic-fantasyromancyclus. Ook werkt hij aan een boek over de PvdD met als centrale vraag: hoe zorg je dat iedereen dezelfde kant opgaat. Doorgaans gebeurt dat door de ­democratie uit te schakelen, zoals bij de Verenigde Naties. Of door het individualisme uit te schakelen, zoals in de EU. De PvdD is wat Wolswinkel betreft het wereldwijde ­alternatief daarvoor en dus een ­logische vervolgstap.

‘Ik doe dit niet voor m’n lol’, zegt hij als we in de deuropening ­afscheid nemen. ‘Maar omdat ik bezorgd ben om onze collectieve toekomst.’ Of hij aan drie jaar voorzitterschap genoeg heeft om die zorgen te verkleinen? ‘Misschien komt ooit het moment dat ik vind dat ik genoeg heb gedaan.’

Bij de partij houden ze intussen hun adem in. ‘Dit zagen we niet aankomen. We zijn benieuwd naar zijn aanpak.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.