Opinie Nieuw venster

De nieuwe Sire-campagne is een gemiste kans

Sire startte deze week de campagne #DOESLIEF, in de hoop Nederland een beetje vriendelijker te maken. We zijn steeds onaardiger tegen elkaar, meent de stichting, en moeten anderen daarom gaan aanspreken op vervelend gedrag. Toen mijn oma de bijbehorende hashtag al binnen een dag misbruikte om foto’s van boos kijkende vogels op Facebook te delen, hield ik mijn hart vast.

Sociale media, toont een infographic van Sire, prijken op een twijfelachtige tweede plaats in de top-5 van hufterlocaties, geflankeerd door het verkeer en het openbaar vervoer. ‘In 2018 is 53.265 keer het woord ‘klootzak’ getweet’, zegt een ernstig klinkende vrouw in een van de campagnefilmpjes. ‘146.571 scheldtweets met het woord ‘kanker’ in 2018’, aldus een tweede filmpje. ‘Doe ’s lief. Dankjewel.’ 

Ik dook in mijn geschiedenis om te kijken of ik zelf weleens ‘klootzak’ had getweet en ontdekte dat vooral de miezerige blauwe regen in mijn tuin het had moeten ontgelden. Dat krijg je ervan als je het verdomt om een beetje te groeien.

Afgelopen donderdag ging Sire als onderdeel van de campagne onaardig gedrag berispen op Twitter, een gedurfd sociaal experiment, waarvan de uitkomst zich liet raden. Reacties van het kaliber ‘Zeik niet zo, sukkels’ en ‘Sodetiefus op met je irritante reactiebot’ werden afgewisseld met varianten als ‘Sterf’, ‘Plopperdeplop, kanker op’ en ‘#stopdoesliefinjereet’. Iemand anders vond het juist heel verbindend: ‘Links, rechts, midden – iedereen heeft er een schijthekel aan.’ Werkelijk hartverwarmend.

In de Verenigde Staten begon Melania Trump vorig jaar het enigszins vergelijkbare #BeBest, een campagne om het welzijn van kinderen te verbeteren. Ze is dan misschien getrouwd met de bekendste cyberbully van het land, maar toch is een van haar stokpaardjes het tegengaan van onlinepesten. Wat zeggen ze daar ook alweer over in de Bijbel? Iets met de splinter in andermans oog zien, maar niet de reusachtige balk in je eigen?

In de infographic van Sire staat een citaat van Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de VU, dat het een en ander verklaart: ‘We vinden gemiddeld genomen dat anderen zich veel onaardiger gedragen dan wijzelf.’ Uit de cijfers blijkt inderdaad dat slechts 15 procent van de Nederlanders van mening is dat we aardig voor elkaar zijn, terwijl maar liefst 76 procent zichzelf als aardig beschouwt. Het is daarom des te merkwaardiger dat Sire voor een hashtag heeft gekozen waarmee je niet de hand in eigen boezem steekt, maar iemand anders een standje kunt geven. En dan ook nog op een, nou ja, vrij infantiele manier.

Een gemiste kans bovendien. Het is geen geheim dat socialemediagebruikers zichzelf graag in het zonnetje zetten en daarbij soms een klein duwtje kunnen gebruiken. Succesvolle hashtags zijn die waarmee je wordt opgeroepen een selfie of persoonlijk verhaal te delen. Voor wie graag in ondergoed poseert, bedacht Calvin Klein bijvoorbeeld #MyCalvins, tijdens de #10yearchallenge konden we allemaal demonstreren hoe knap we het afgelopen decennium waren geworden en #ShareaCoke mondde uit in een wedstrijd bevallig naar een flesje frisdrank kijken. Zo bezien zou de hashtag #liefgedaan, waarmee je dan over je goede daad zou kunnen vertellen, waarschijnlijk meer effect hebben.

Terwijl ik op Twitter moedeloos langs honderden passief-agressieve, bevoogdende en zonder twijfel kostelijk bedoelde #doeslief’s scrolde, viel mijn oog ineens op de welwillende Janneke, roepende in de woestijn, die vast op eigen houtje was begonnen: ‘Chocolaatjes voor mijn collega’s meegenomen. #doeslief’. En dan had ze ook nog eens nog nooit ‘klootzak’ getweet, zelfs niet over een plant. Toegegeven, Jannekes initiatief tegen de verhuftering loopt nog niet echt storm, maar die vijf likes kon ze alvast in haar zak steken. Ik vond het een hoopvol begin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.