VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Renswoude

De nieuwe orde van dreigementen en intimidatie rond één boerenerf

null Beeld
Margriet Oostveen

Jos Verdam is een praatboer, geen blokkeerboer, maar voorkwam toch dat minister van Landbouw Henk Staghouwer op zijn erf kwam.

Een paar dagen later staat hij me in Renswoude aan te wijzen waar het moest gebeuren: achter zijn koeienstal, waar nu alleen nog wat laatste kalveren staan. Daarachter zijn land en houtwallen, met weids uitzicht richting Ede en de Hoge Veluwe.

De koeien gaan er sinds maart uit. Jos begon een paardenrusthuis annex opfokboerderij voor jonge veulens: dochters Anna en Sara hebben geen interesse in melkvee. Met paarden ben je vrij van de melkfabriek, ze geven prima inkomsten en het scheelt tweederde aan stikstof.

Jos Verdam. Beeld
Jos Verdam.

Jos Verdam is kortom best bereid tot een compromis. Dit voorjaar was hij nummer drie op de lijst van de ChristenUnie in Renswoude – ze haalden maar twee zetels. Dat de ChristenUnie Zomertour afgelopen vrijdag op zijn erf zou langskomen om de banden na corona weer aan te halen, was allang afgesproken. ‘Een paar hoge piefen om het gesprek aan te gaan’, christelijke popmuziek, het zou gezellig worden.

Wie er precies zouden komen, wist Jos nog niet. Tot ChristenUnie Renswoude de aankondiging op Facebook plaatste: met ‘heel veel bijzondere gasten!’ onder wie ‘GERT-JAN SEGERS en minister HENK STAGHOUWER.’

Jos belde de lokale fractie en zei: ‘Deze uitnodiging overvalt me. Dat er zulke grote mensen komen.’

Het stikstofplan kwam eraan en zou veel reuring geven, zegt Jos. En dan zie je Staghouwers naam. Een partijgenoot ja. Maar helemaal geen populaire, in Renswoude. Jos wist: hier komt gedonder van. En daar ging de telefoon al.

‘De boeren uit Renswoude belden me met naam en toenaam. Dat vind ik nog niet zo erg.’

Wat zeiden ze?

Jos haalt even diep adem en imiteert: ‘Díe gó-re klóótzak dit en dat. Die moet je niet op je erf vragen. Jij zit bij de verkeerde partij!’

Daarna kwamen de anonieme telefoontjes, zonder nummerherkenning. Drie stuks, ‘ik denk uit MKZ-gebied, want ze begonnen erover dat ze al eens geruimd waren.’ Die kondigden aan dat ze óók wel eens even langs zouden komen.

Al snel belt de burgemeester: misschien goed om even bij elkaar te komen, qua openbare orde. Ze hadden al een luchtfoto bij zich. Er moest een vluchtroute voor Staghouwer komen, maar bij Jos ligt alleen een smalle landweg: twee trekkers en je kunt er niet meer door. ‘Toen begonnen ze over een helikopter op mijn land hierachter. Zodat de minister kon vluchten.’

Jos zei: ‘Díe trammelant wil ik niet.’

Dan gebeurt het ook niet, beloofde de ChristenUnie. In Staghouwers plaats kwam afgelopen vrijdag dus landbouwwoordvoerder Pieter Grinwis met Segers mee naar Renswoude. En toch nog 30 boeren van Farmers Defence Force, met trekkers, ‘maar dat was te doen en eigenlijk heel goed, zo kon Segers goed zien hoe hoog de emoties hier zitten’.

Dinsdag haalde Segers dit treffen in Renswoude zelf aan op Radio 1, als argument bij zijn overtrokken uitspraken over een ‘enorme polarisatie tussen stad en platteland’ die volgens Segers ‘een vorm van een burgeroorlog’ zou kunnen worden.

Kortom, zegt Jos Verdam, die eigenlijk een praatboer was en geen blokkeerboer, ‘een heel geslaagde avond’.

‘Dat dreigen door boeren én politici’, zeg ik, ‘daar wordt iedereen toch wel een beetje onpasselijk van?’ Gert-Jan Segers heeft vooral een snelle leegloop van zijn eigen partij op het platteland te vrezen. Jos beaamt dat zíjn langste tijd er zo ook wel op zit, als de ChristenUnie niet met een beter stikstofplan komt en meer eist van ‘de industrie en Schiphol’.

Een jaar geleden beschreef ik hier vanuit Nederweert hoe Farmer Defence Force-voorman Mark van den Oever in een eigen vlog zijn dreigementen uitkraamde, waarna gezagsdragers uit angst voor escalatie bogen, en de FDF toestonden de openbare weg daar te blokkeren. Daarbij probeerde de politie toen niet hen, maar mij te dwarsbomen. Een klein gebeurtenisje, maar wel de omgekeerde wereld: zo begint een nieuwe orde, schreef ik toen.

Afgelopen week kraamde de FDF-voorman zijn dreigementen uit in de Volkskrant, begon Segers over zijn burgeroorlog, adviseerde terreurbestrijder NCTV Kamerleden De Groot, Bromet en Van Campen voor hun veiligheid weg te blijven bij het boerenprotest in Stroe. En mochten de boeren met trekker en al levensgevaarlijk de snelwegen op, hier een ongeluk veroorzakend, daar spookrijdend.

Nieuwe orde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden