Column

De niet kwetsend bedoelde kwetsing gaat nog eens heel groot worden

Dat de weg naar de hel geplaveid is met goede bedoelingen hoef je Giel Beelen niet uit te leggen.

Giel Beelen. Beeld anp

Hij had het niet gemeen of kwetsend of - bewáár hem - racistisch bedoeld toen hij Sylvana Simons onlangs in verband bracht met apengeluiden. Hij had het juist goed bedoeld, het speet hem dat hij geen bijsluitertje bij zijn bedoelingen had gedaan, en het speet hem ontzettend dat zijn bedoelingen zich zo slecht hadden gedragen, net zoals het hem speet dat de gevoelige horden de oprechtheid van zijn bedoelingen niet hadden herkend.

Bedoelingen laten zich niet altijd even eenvoudig doorgronden. Neem het geval-Oettinger, de Duitse eurocommissaris voor Digitale Economie, die onlangs een Gordon-nummel-39-met-lijst-momentje beleefde waar de Brusselse pers al dagen zoet mee is. Digitale Economie mag dan een tamelijk marginale portefeuille zijn, Oettinger is toevallig net voorgedragen als de nieuwe eurocommissaris voor Begroting, een van de zwaarste, invloedrijkste, belangrijkste en meestbegeerde plekken in de Europese Commissie.

Oettinger hield vorige week een toespraak in Hamburg, alwaar hij naar eigen zeggen 'frei von der Leber' sprak. Fris van de lever becommentarieerde hij daar in het Duits de diverse verschrikkingen waar hij het beroepshalve mee te stellen heeft: Chinese onderhandelingsdelegaties ('Schlitzauge' ofwel spleetogen, allemaal 'het haar in dezelfde scheiding, met zwarte schoensmeer'), Angela Merkels kennelijke hang naar vooruitstrevendheid ('straks wordt het homohuwelijk nog verplicht') en Wallonië ('een micro-regio, geleid door communisten die Europa blokkeren').

Gunther Oettinger. Beeld afp

Er kwam een filmpje van op internet en sindsdien is het bal. Vooral over die spleetogen was ontzetting, met name bij de Angelsaksische pers, die al wat langer getraind is in het herkennen van incorrecte formuleringen. Hier zijn we gewend aan een premier die zegt dat zijn 'black friends from the Dutch Antilles' blij zijn dat ze zich niet hoeven te schminken om voor Zwarte Piet te spelen.

Niettemin had Oettinger een volle week - nóg langer dan Giel - nodig om excuses te formuleren. Na enig doorvragen van de pers ('Een slordigheidje', zei Oettinger zondag nog over die spleetogen tegen Die Welt, en 'Er is niets om mij voor te verontschuldigen', zei hij woensdag nog tegen de samengedromde journalisten die over een uitstekend ontwikkeld reukvermogen voor aangeschoten wild beschikken), en na enig aandringen van Jean-Claude Juncker liet Oettinger gisteren een schriftelijke verklaring verspreiden.

Het documentje is een schitterende oefening in net-niet-sorry-zeggen: Oettinger is 'verkeerd geciteerd' over Wallonië, 'dat historisch gezien een belangrijke Europese regio is', hij heeft 'groot respect voor de dynamiek van de Chinese economie' en hij wilde zijn Duitse gehoor 'wakker schudden'. Tussen de regels door valt te lezen dat Oettinger het allemaal groteske onzin vindt, ophef om niks.

En bovendien, het was zijn bedoeling helemaal niet geweest om iemand te kwetsen, schrijft hij. De beledigde Chinezen die prompt gingen klagen over 'westerse superioriteitsgevoelens' en de gekwetste Waalse politici die meteen 'racistische homofoob' terug zeiden en de homo-actiegroepen die gelijk kwamen informeren wat er mis is met het homohuwelijk: ze hadden zijn goede bedoelingen over het hoofd gezien.

Zo is er een nieuw genre ontstaan: de niet racistisch bedoelde racistische opmerking, de niet beledigend bedoelde belediging en de niet kwetsend bedoelde kwetsing. Dat genre gaat nog eens heel groot worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden