VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Best

De nertsen lopen los door het dorp en de fokker ruimt ze niet op

Door het dorp wandelen nertsen, dat doen ze al jaren, maar sinds op Deense nertsenfokkerijen een gemuteerde variant van het coronavirus rondwaart, voelt het toch wat anders in Best.

‘Eerst zagen ze hier nertsen rondlopen, nu corona’ zegt Anton van Asseldonk nogal treffend, zij het met schouderophalen. We staan op zijn erf aan de Heuveleindseweg. Anton verkoopt lieren en takels, maar verpacht er ook zijn grond aan bontfokker Gijs van Son.

De lucht is zuur en rot: nertsen eten slachtafval uit de vlees- en visverwerkende industrie, boven de fokkerij zweven meeuwen. Tussen de oude nertsenhokken loopt trouwens óók al een donkerbruine nerts los, dartel als een kitten.

Nertsen ontsnappen in meer plaatsen in Nederland uit nertsenfarms en volgens minister Schouten is dat helemaal geen reden tot zorg. Er zijn 69 besmette nertsenbedrijven geruimd, de nertsen op de 57 andere (nog) niet besmette bedrijven worden uiterlijk volgend voorjaar preventief afgemaakt.

De nerts die Jago Lachmeijer ving.Beeld Jago Lachmeijer

Niettemin bleken twee loslopende nertsen in het Brabantse Deurne en het Limburgse Egchel wel degelijk te zijn besmet met corona – volgens de minister moet je dan gewoon niet te dicht in hun buurt komen.

De vraag is onderhand wel een beetje hoe. De nertsen in Best lopen tot in het centrum, in tuinen, ja waar eigenlijk niet? ‘Eén loslopende nerts kwam zelfs een huis binnen’, zegt Claudia Noatschk, ‘communicatieadviseur rondom de nertsen’ van de gemeente.

Het probleem is zo hardnekkig, en nertsenfokker Gijs van Son zo laks, dat de gemeente Best intussen de plaatselijke jachtvereniging heeft ingeschakeld (‘wij noemen dat tegenwoordig de wildbeheereenheid’). Die jagers lopen niet schietend door het dorp, maar zetten een val waar een nerts is gezien. Iedere gevangen nerts wordt daarna ‘getest op corona en geëuthanaseerd’.

Alex en Ria Schepers, 80 en 81 jaar, zagen een donkere nerts in hun achtertuin in de Jan de Rijpstraat (Ria: ‘Waarom houden ze die farms niet gewoon in Rusland, waar ze nog bont drágen?’) De plaatselijke dierenarts en zijn voorganger hadden ieder ook al een nerts in hun tuin, zeggen hun assistenten aan de balie van Dierenkliniek Den Heuvel. Wilhelmus van Kollenburg, die herfstbladeren in een kruiwagen staat te scheppen bij de kapel voor Onze lieve vrouwe van de Heikant, zag een nerts lopen bij de rondweg. Mieke van Woezik had drie keer een nerts in haar volkstuin. ‘De eerste keer ben ik nog naar de nertsenfarm gegaan. Maar daar spreken ze Pools, ze verstonden me niet.’

In de appgroep van Miekes buurt kwamen in augustus vier meldingen van nertsen binnen. Ook de app van de gemeente Best kreeg meldingen, afgelopen zaterdag, zondag en maandag nog.

De nertsenfokkerij van Gijs van Son.Beeld Margriet Oostveen

Ik begon mijn ronde bij Jago Lachmeijer. Jago haalde begin september nog het nieuws met een door hemzelf op zijn achterplaatsje gevangen witte nerts. Jago zag een van zijn drie kippen opeens dood liggen, de bloedvlek is nog zichtbaar. Bij de schutting zat de nerts Jago aan te kijken, ‘met nog een kippenveertje aan zijn neus’.

Na wat vergeefse lokpogingen met een kliko en een tartaartje heeft Jago de nerts koelbloedig met zijn blote handen in een plastic bak gestopt. Die zette zijn scherpe klauwtjes in Jago en beet twee keer door in zijn arm, daar heeft hij nog een tetanusprik voor gehaald.

Jago had de telefoonnummers al van zowel nertsenfokker Gijs van Son als van grondeigenaar Anton van Asseldonk, omdat hij tot voor kort voorzitter was van de volkstuinvereniging pal tegenover de fokkerij. Veel ontsnapte nertsen lopen eerst door de volkstuintjes.

Dus Jago appte Gijs van Son dat er nu ook al een nerts in zijn eigen tuin een kip had doodgebeten. Van Son vroeg of Jago de nerts ‘niet even zelf naar de nertsenfarm’ kon brengen. Nou, nee. Jago belde daarna Anton van Asseldonk, die vroeg of Jago ‘de dierenambulance niet even kon bellen’. De ambulance heeft de nerts toen opgehaald. ‘Maar we gaan ze niet vángen’, zegt een woordvoerder, van de Dierenbescherming. Nee, dat doen de jagers al.

Jago Lachmeijer bij het volkstuinencomplex aan de rand van een woonwijk. De nertsenfokkerij ligt pal achter de bomen.Beeld Margriet Oostveen

Is dit onder de huidige omstandigheden geen krankzinnige gang van zaken? Waarom ruimt een nertsenhouder zijn eigen loslopende nertsen niet op? En waarom zo’n nertsenfokkerij niet alvast ruimen, als een eigenaar dit vertikt?

‘Wij gaan het gesprek met deze man keer op keer aan’, zegt Claudia Noatschk van de gemeente. ‘En we controleren zijn bedrijf wekelijks op corona. Meer kunnen we niet doen.’

Ik bel nertsenfokker Gijs van Son. Die zegt nog voor de eerste vraag is gesteld ‘geen commentaar’ en verbreekt dan de verbinding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden