ColumnArnon Grunberg

De neiging te beleren en te bekeren is uiteindelijk een poging te vernederen

null Beeld

Het leven blijft enerverend, maar televisie is altijd een déjà vu. Voor de kijkers vermoedelijk, zeker voor de deelnemers, zeg het ruwe materiaal.

De VPRO had een nieuwe talkshow over kunst, voor het eerst sinds het verdwijnen van R.A.M., dat ik heb gepresenteerd. Wegens desastreuze kijkcijfers werd het opgeheven. Wie over verval spreekt, moet eerst naar zichzelf wijzen, tenminste als je ouder bent dan 18.

Voor zover je op tv intelligent en innemend kunt zijn, was Nadia Moussaid dat. Het gesprek ging over moraal en kunst. Grote woorden, een driedaagse conferentie zou ze amper recht kunnen doen.

Turks fruit kwam langs. Ten onrechte lijkt men te denken dat dat het ‘ergste’ is wat de Nederlandse cultuur heeft voortgebracht. Bij Erasmus, Spinoza en Multatuli zijn dingen te vinden die ook veel mensen zouden ontrieven, je moet natuurlijk wel weten dat het bestaat om in de kramp van de verontwaardiging te schieten.

Nederland mag ten dele een geseculariseerd land zijn, dat is schijn, het beleren en bekeren lijkt hier, zeker in de openbare ruimte, de belangrijkste opdracht van de mens. Beleren en bekeren zijn religieuze reflexen, ook als het redden van andermans ziel plaatsvindt zonder God.

Wie beweert te weten wat het goede is voor de ander, begeeft zich in een eenzijdige machtsrelatie met die ander. Respect voor de ander begint met de vaststelling dat je niet weet wie de ander is, dat je dus niet weet wat goed is voor hem.

De neiging te beleren en te bekeren is uiteindelijk, in welke naam het ook gebeurt, een poging te vernederen.

En hoewel ik niet weet wat het goede is, kun je wijzen op het destructieve.

Er werd geborreld na afloop van de talkshow, maar de hotelkamer leek mij een betere plek om over de logica van de geschiedenis na te denken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden