Commentaar De Nederlandse kiezer

De Nederlandse kiezer is wispelturig, maar Europa is nog niet afgeschreven

Niet voor het eerst deze eeuw toont de uitslag van de Europese ver­kiezingen hoe volatiel het ­humeur van de Nederlandse ­kiezers is geworden. Zelfs de PvdA, sinds 2017 moeizaam herstellende van de bijna-doodervaring, blijkt met de juiste lijsttrekker op het juiste moment in staat toch weer grote groepen ­kiezers naar zich toe te trekken.

Vooral in het links-progressieve kamp blijkt ­regeren intussen een riskante bezigheid. De nationaal gevoelde aandrang om de PvdA af te straffen voor de compromissen met de VVD in het vorige kabinet bracht D66 en GroenLinks in de afgelopen jaren een reeks mooie overwinningen. Donderdagavond zagen Rob Jetten en Jesse Klaver hoe de sociaal-democraten het momentum terugpakten.

Frans Timmermans kan deze overwinning voor een groot deel op zijn conto schrijven. Hij bewees als ­minister al dat hij in staat is mensen tot ver buiten zijn eigen achterban voor zich in te nemen. Hij voerde een uitstekende, inhoudelijke campagne, waarin hij zich niet liet meesleuren in de harde, persoonlijke ­aanvalsstrategie van andere partijen. Het feit dat ­Spitzenkandidat Timmermans van alle lijsttrekkers de enige is met de potentie om ook persoonlijk directe ­invloed uit te oefenen in Brussel, heeft waarschijnlijk de rest gedaan.

Bij dat opzienbarende Timmermans-effect hoort wel de nuance dat de beweeglijkheid van de kiezer relatief is. Partijen wisselen stuivertje in de populariteitspolls, maar de fundamentele scheidslijnen verschuiven ­nauwelijks. De opkomst van het eurosceptische Forum voor Democratie gaat ten koste van geestverwanten PVV en SP, niet van het Europagezinde kamp in het ­bestuurlijke midden. Binnen Forum zal nog wel even worden nagepraat over de beslissing van partijleider Baudet om zich niets aan te trekken van de critici in ­eigen kring die waarschuwden dat een vertrek uit de EU beperkte wervingskracht heeft.

Want dat is opnieuw de realiteit gebleken: grofweg 80 procent van Nederland meent dat het in meer of mindere mate de moeite waard is constructief zaken te doen binnen de ­Europese Unie. Daar ver­andert weinig aan. Bij al het rumoer dat steeds op het ­Binnenhof ontstaat zodra het woord Nexit valt, kan het geen kwaad dat te blijven vaststellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden