Column Caspar loopt

De mensenhand kneedt voort, ook in het Geuldal

Aflevering 241: De mensenhand kneedt voort, ook in het Geuldal.

Caspar Janssen - Caspar Loopt Foto Volkskrant

We zijn nog maar nauwelijks op pad in het Geuldal bij Camerig of Anke Brouns, boswachter bij Natuurmonumenten roept: ‘Kijk, kijk!’ Kramsvogels, ze vliegen heen en weer tussen eiken en populieren, en dit is een van de weinige plekken in Nederland waar ze broeden. Het mooiste stukje van het Geuldal moet dan nog komen. Even verderop, bij de Volmolen: bosbeekjuffers boven het water. Zeldzaam, en een kenmerkende soort voor schone bosbeken. Het is veelzeggend dus, en opvallend, want stroomopwaarts in België wordt er soms nog ongezuiverd afvalwater geloosd in de Geul.

Even verderop steken we het riviertje over en meanderen we door de graslanden mee over de oevers. Het is maar een kort stukje, een kilometer misschien, maar het is een landschappelijk plaatje, met de geur van net gemaaide graslandjes – een deel is ongemaaid gebleven voor de insecten – koetjes die aan de overkant grazen, waar het Limburgs Landschap het beheer in handen heeft, links bos en in het grasland doorkijkjes, een paar populieren, struweel. En dan het gestaag stromende riviertje, waar het water nu laag staat.

Het Geuldal. Foto Caspar Janssen

Maar het kan hier ook flink overstromen, en ook in dit gebied moet er altijd weer iets gebeuren. De Volmolen, waar nog graan wordt gemalen, staat meerdere keren per jaar onder water. Er staan maatregelen op stapel om dat risico in de toekomst te beperken. Het is slechts een van de problemen waarmee je dan te maken hebt, zegt Anke Brouns. Dan heb je een cultuurhistorisch monument in je gebied, maar datzelfde monument vormt een obstakel voor vissen, die de molenstuw met geen mogelijkheid kunnen passeren. Dus komt er enerzijds een dijkrand rondom de molen, anderzijds wordt een vistrap over een lengte van honderd meter aangelegd. Anke Brouns vraagt zich weleens af hoe het verhaal van het Geuldal over vijftig jaar verteld wordt: ‘Eerst was die molen essentieel voor het verstevigen van wol, toen voor het malen van graan, daarna werd de natuur belangrijk, vervolgens de molen als cultuurhistorisch element, en tegelijkertijd de mogelijkheid van vissen om te migreren. Dat verklaart wat u nu ziet.’ Want de mensenhand kneedt voort.

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Powered by Wikiloc
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.