Nieuw VensterLisa Bouyeure

De mensen die #BlueforSudan misbruiken, die had ik dan weer wél zo’n internetblokkade gegund

null Beeld

Terwijl ik me zat af te vragen waarom zo veel dingen in mijn huis blauw zijn – tegelvloeren, de schuurdeur, vazen, kommetjes, theedoeken, variërend van Delfts blauw-blauw tot provençaalseluikenblauw, met af en toe een uitstapje naar het blauw van kunstenaar Yves Klein – viel het me terloops op dat ook steeds meer profielfoto’s op sociale media blauw kleurden. Aanvankelijk dacht ik alleen iets van ‘oh’, net als bij het zoveelste blauwe plantenpotje dat zich ongemerkt mijn schouw of vensterbank op heeft weten te manoeuvreren, gevolgd door een weinig dwingend ‘hm?’ Wie dagelijks langs een vrachtlading aan updates scrolt die je met consumptie in het gezicht schreeuwen, heeft de neiging ongevoelig te raken voor wat er tussen de regels gebeurt.

Maar het merkwaardige gegeven dat wereldsterren als Rihanna en Naomi Campbell op Instagram tijdelijk een eenheid vormen met politici, rappers, klimaatspijbelaars en een enkele tuigvlogger van eigen bodem, maande me toch tot vervolgonderzoek. Het blauw bleek voor Soedan, of om de juiste terminologie te gebruiken: #BlueForSudan.

In het Afrikaanse land is nu, na een maandenlange volksopstand en het gedwongen aftreden van president Omar al-Bashir in april, tijdelijk de militaire raad TMC aan de macht. Tot onvrede van veel demonstranten, die een zitprotest organiseerden in de hoofdstad Khartoum. Op 3 juni werd dat met grof geweld neergeslagen, toen militairen op de duizenden betogers schoten en er volgens ingewijden meer dan honderd doden vielen, van wie er tientallen in de Nijl zouden zijn gedumpt. Het internet in Soedan is sindsdien geblokkeerd.

Steeds meer profielfoto's op sociale media, van wereldsterren en politici tot een enkele tuigvlogger, kleuren blauw.  Beeld Tumblr
Steeds meer profielfoto's op sociale media, van wereldsterren en politici tot een enkele tuigvlogger, kleuren blauw.Beeld Tumblr

Een van de doodgeschoten demonstranten was Mohammed Hashim Mattar, een 26-jarige ingenieur die op al zijn sociale media een blauwe profielfoto had. Mattars lievelingskleur werd aanvankelijk alleen overgenomen door vrienden en familie, vervolgens ook door andere activisten en daarna door sympathisanten wereldwijd. ‘Ik wil niet ignorant overkomen’, vroeg ene Céline onlangs op Twitter, ‘maar wat betekenen die blauwe profielfoto’s op Twitter of Instagram?’ Dat ze een paar dagen later zelf ook was gezwicht, doet vermoeden dat ze zich intussen had ingelezen in de situatie. Toch winst.

Natuurlijk volgde de discussie over ijdelheid, effectiviteit, willekeur en leunstoelactivisme, die na elke poging tot online goeddoen volgens een vast stramien verloopt. Waarom is er bijvoorbeeld zo weinig belangstelling voor de #Yiakl-campagne waarmee Eritreeërs, ook afgesloten van internet, internationaal aandacht vragen voor het dictatoriale regime in hun land? En wat als de blauwe profielfoto’s plaatsmaken voor een volgende humanitaire trend, zoals #Kony2012 ooit werd opgevolgd door #BringBackOurGirls, waarna alle Oegandese kindsoldaten en Nigeriaanse schoolmeisjes weer in de vergetelheid raakten?

Het valt allemaal in het niet bij de aalgladde opportunisten die het blauw van Mattar misbruiken voor eigen gewin. The Atlantic ontdekte dat er de afgelopen weken honderden Instagram-accounts werden opgericht die via dubieuze linkjes geld inzamelen of beloven voor elke nieuwe volger een maaltijd te schenken aan ‘uitgehongerde Soedanese kinderen’. Als de hype voorbij is, stelt The Atlantic, veranderen dit soort nepaccounts hun naam en blauwe profielfoto en krijgen de onder valse voorwendselen binnengeharkte volgers ineens advertenties te zien.

Een enkeling is onder de naam @sudanese.meal.project alvast begonnen met het aanprijzen van dure kleren. Sommige mensen gun je zo’n internetblokkade toch net iets meer dan anderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden