Opinie

De meeste mensen zijn niet tegen, zij zijn vóór

Mensen zijn moe van al dat gepolariseer. En ze maken zich wél druk om het welzijn van anderen.

Demonstranten op de Dam heten vluchtelingen welkom.Beeld anp

Het is zover, het is officieel nu, er valt niets meer aan te doen. De huizen staan er nog, in een enkel pand brandt een zwak licht, en af en toe is er een gek die probeert iets nieuws te bouwen, maar de stenen zijn van slechte kwaliteit, de grond is te ver ingeklonken, de scheuren ontstaan al voordat het cement is gedroogd. We kunnen onze ogen er niet langer voor sluiten: ons meerpartijenstelsel, gestut door de traditionele zuilen, is finito, over, uit, is met een zachte klap in elkaar gedonderd.

De ledenaantallen van de Grote Drie zijn tot onder een kritisch niveau gedaald; waar vind je ze nog, de mafketels die willen flyeren in ruil voor één keer per jaar gratis soep op het partijcongres in een dulle provinciestad? Wie kan zich met recht nog rood noemen of christen-democraat of liberaal, wie knokt er nog uit naam van een ingebakken, diepgevoelde overtuiging? Het partijpak is een knellend keurslijf geworden, de rode, oranje, groene das knijpt goedwillende waterdragers de strot af.

Het gebrek aan vanzelfsprekende steun van een grote achterban werkt een zenuwachtig zoeken in de hand. Het creëert ruimte voor mensen met een grote bek, voor mensen met de vuist op tafel, voor nieuwe bewegingen met een vaardig geschreven partijvisie die vervolgens niet met de mond wordt beleden. We raken ervan in de war. In antwoord op de grote problemen waarmee onze maatschappij wordt geconfronteerd, schieten onze politici in een meelijwekkende kramp.

Het werd een week van democratische dieptepunten. In de discussie rond de uitzwaaipagina van Sylvana en de SUV van Typhoon liet Nederland zich wegzetten als een land vol racistische gifkikkers. Middenpartijen bepleitten met recht de redelijkheid en de nuance, maar in het woelige water brengt hun gefluister niet meer dan een vriendelijke rimpeling teweeg. Dieptepunt was wel de partijleider die via de krant probeert de knuffelburgemeester van Rotterdam in de verkiezingsarena te lokken; misschien heeft-ie, net als Muhammad Ali, al te veel klappen op zijn kop gehad, is hij werkelijk vergeten hoe nauwelijks vijf jaar geleden de Amsterdamse burgervader in diezelfde arena knock-out is gegaan.

Onze jeugd, de toekomst, heeft wel betere dingen te doen dan naar de stembus lopen. De opkomst bij de universitaire verkiezingen was nog nooit zo laag en geef ze eens ongelijk. Ze willen gewoon goed bestuurd worden, niets meer en niets minder. Ze zijn er moe van, van dat gepolariseer. Dat gedwongen partij kiezen leidt alleen maar tot meer verdeeldheid in plaats van dat het mensen verbindt. Studenten gaan liever naar een festival om met duizenden zielsverwanten de nog immer krachtige noten van John Lennons Imagine te neuriën.

Ja heus, een grote meerderheid van de Nederlanders - ongeacht huidskleur, achtergrond, maatschappelijke positie - maakt zich op een zelfde manier druk over het welzijn van haar medeburgers. Deze mensen fietsen zes keer achter elkaar de Alpe d'Huez op en zwemmen met vluchtelingen. Daarmee krijgen zij het gevoel tenminste iets te dóén. De meeste mensen zijn niet tegen, zij zijn vóór. Voor een rechtvaardige samenleving, waarin iedereen die ergens voor wil knokken, kansen krijgt.

Ik had een droom. Ik heb gedroomd dat op een dag dit land wordt bestuurd door een evenwichtig samengestelde ploeg van verstandige mensen die, niet gehinderd door het harnas van een achterhaalde partijideologie, gezamenlijk doet wat nodig is om van dit land weer een aardig land te maken. Die ploeg heeft alleen maar een charismatische coach nodig.

Ik dacht terug aan het WK van 2014. Niemand gaf die modderploeg met egotrippers een stuiver voor het overleven van de poulefase. Maar wat in die groep werd losgemaakt was een on-Nederlandse strijdbaarheid, de wil om te winnen, werklust, verbondenheid, broederschap, onvoorwaardelijke steun van de een aan de ander. En heel Nederland deelde mee in die trots, zag dat daar iets prachtigs gebeurde.

Dat is wat we willen: trots kunnen zijn, ons gehoord en gekend voelen, samen schouders eronder. Politieke partijen hebben we daar niet voor nodig.

In mijn droom werd Van Gaal ontslagen als trainer van Manchester United. Hij was beschikbaar.

Louis van Gaal op het WK 2014Beeld anp

Alexa Gratama is jurist en werkt als arbiter en mediator.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden