De Marokkaanse cultuur barst van de integratiebevorderende elementen

Het geruzie tussen Nederland en Marokko over de Nederlandse Marokkanen lijkt op de situatie waarin een adoptiekind doorkrijgt dat hij zowel door zijn biologische als door zijn en adoptieouders is verwaarloosd.

De Marokkanen zijn weer hot news. De ophef is voor de verandering niet veroorzaakt door het islamofobe, populistische Wilders-front, maar voor dat vakantieland waar elke zomer volgeladen busjes met Nederlandse kentekens naar toe trekken: Marokko.

De Marokkaanse minister van Marokkaanse Gemeenschappen in het buitenland wil de band die Marokkanen in het buitenland hebben met Marokko versterken. Zo zou de Marokkaanse cultuur en taal moeten worden verspreid. De uitlatingen van minister Ameur werden in de Nederlandse media vorige maand bestempeld als 'bemoeienis'. Marokko zou enkel uit zijn op het innen van geld van haar nazaten, en in deze val zal Nederland niet trappen.

Vice-premier Bos, minister Verhagen en Henk Kamp reageerden zorgelijk en afkeurend. De angst dat het integratieproces van de Marokkanen in Nederland wordt belemmerd door bemoeienis van Marokko, lijkt gebaseerd te zijn op onwetendheid. Wat er zich werkelijk heeft afgespeeld bij de groepen jonge Nederlandse Marokkanen de afgelopen jaren lijkt totaal aan de neuzen van de gepikeerde politici voorbij te zijn gegaan.


De binding met Marokko als land staat niet in verhouding met de binding met Nederland. Interesse in het leren van de Marokkaanse taal en cultuur is altijd aanwezig geweest bij deze groepen, omdat dit van groot belang is bij het ontwikkelen van eigenwaarde en identiteit. De rol die de Marokkaanse regering hierbij zal spelen schat ik zeer klein, temeer omdat deze (net als de Nederlandse regering) te weinig
weet over de werkelijke levenswereld, problemen en behoeften van de Nederlands Marokkaanse jongeren.

De symbolische vergelijking met een geadopteerd kind dat wordt opgezocht door zijn biologische ouders kwam bij me op. De adoptieouders (Nederland) zijn jarenlang tegen het kind aan het zeggen dat het niet hun 'echte' kind is. Het moet zich echter precies zo gedragen als 'hun echte' kind, en bij uitblijven van prestaties wordt gedreigd met het terugsturen van het kind naar waar het vandaan komt: Marokko.

Het kind kampt met identiteitsproblemen en heeft dubbele gevoelens ten opzichte van zijn adoptieouders. Het is zijn enige thuis, maar het kost het kind veel moeite zich thuis te voelen. In de fantasie van het kind vormt het land van herkomst een veilige toevlucht. Er wordt zich een cultuur eigen gemaakt (een afgeleide van de Marokkaanse cultuur) die is gecreëerd op basis van frustratie over de adoptieouders.

Er ontstaat frictie tussen kind en adoptieouders, waar de biologische ouders via omwegen kennis van nemen. Na vele jaren staan daar ineens de biologische ouders op de stoep. Ze maken zich zorgen om het kind en bieden mogelijkheden aan om het kind te betrekken bij het land van herkomst. De adoptieouders zijn in rep in roer! Hoe halen deze armoedzaaiers het in hun hoofd zich te bemoeien met hun zwarte schaap?

Het enige wat ze willen is geld! Het kind kijkt stilletjes om zich heen en beseft zich dat hij de speelbal is van een discussie die wordt gevoerd tussen twee partijen die hem jarenlang hebben verwaarloosd.

Elke kinderpsycholoog zou in dit voorbeeld de adoptieouders streng aanspreken op hun verantwoordelijkheid een veilige, en liefdevolle omgeving voor het kind te creëren waarin het kind zich thuis en vertrouwd voelt. Alleen dan is er relationele affectie mogelijk waarmee het kind zich kan ontplooien tot psychisch gezond individu.

De minderhedendiscussie is de afgelopen jaren zo bevuild met ordinair geschreeuw vanuit diverse hoeken van de samenleving, dat er weinig ruimte is voor een onderbouwde en constructieve analyse die het probleem omvat waar het over gaat. Namelijk dat vóórdat er strenge, aan banden gelegde integratie geëist mag worden, het politieke en maatschappelijke gespuug op de Marokkanen in Nederland moet ophouden.


Alleen dan is er ruimte voor een volwaardige en levensvatbare integratie waarin de Marokkaanse taal en cultuur omarmt kan worden zonder dat dit een gevaar is voor Nederland. De Marokkaanse cultuur barst van de elementen die de integratie van Nederlandse Marokkanen kan bevorderen. De politicus die van plan is hier op een slimme manier gebruik van te maken, kan een innoverende en effectieve bijdrage
leveren aan het integratieprobleem van de Marokkanen in Nederland. Wie durft?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden