Verslaggeverscolumn Toine Heijmans in Den Bosch

De M-side is onverwacht gastvrij, ook al ben ik van de ‘kutmedia’

Het is voetbal en de capuchons gaan op. De avond koud en donker, maar een overwinning hangt in de lucht – bijzonder voor een club die steeds verliest. Je komt voor het racisme zeker, zeggen de mannen aan het hek van Vak M, ‘ja dat dachten we wel’. Hebben zij weer: ‘Den Bosch is altijd de lul.’

Het zijn de ‘kutmedia’ die het ‘kutgedrag’ van ‘een paar klootzakken’ hebben opgeblazen, dat is wat ze zeggen op de M-side, en nu krijgen ze op het werk te horen ‘hé racist, hoe is’t?’ Terwijl ze toch zes nationaliteiten in het veld hebben staan. ‘Om in de sfeer te blijven: ons wordt de zwarte piet in de schoenen geschoven.’

M-side. Beeld Toine Heijmans

Thuis tegen Dordrecht, de eerste wedstrijd op eigen kunstgras sinds ze twee weken terug de meest gehate club ter wereld werden, en vak M het meest gehate vak. ‘Kankerzwarte’ – je zult het niet horen, zelfs het krááááh krááááh heeft een ander timbre, hoger, ver weg van oerwoudgeluid.

Iemand roept: ‘homo!’

‘Hé hé dat kun je niet meer zeggen hè!’

De M-side is onverwacht gastvrij, ook al ben ik van de kutmedia. Het is broederschap en grote bekers bier, het is ‘alle ellende van de week eruit gooien’. Vak M herbergt ‘veel mensen die niks anders hebben dan voetbal’, zegt de man die hier al twintig jaar komt. ‘Zonder M-side moesten ze denk ik naar de psycholoog.’

1-0. Ze zingen: ‘No one likes us, we don’t care.’ Maar dat doen ze eigenlijk wel. Voorzitter Jan-Hein Schouten schreef een gepeperde open brief: ‘De club is plat. Wij zijn terecht overreden. Maar hij mag niet verloren gaan want dan wint racisme.’

Dat is de angst: verliezen.

2-0. ‘Bósschenaren bósschenaren!’

De spelers spelen met een tekst tegen racisme op de borst. Tuurlijk is iedereen tegen racisme, zeggen ze in Vak M, ‘fijn dat het duidelijk is nu. Maar we lijden er wel onder.’

FC Den Bosch heeft drie spelers van kleur, die in de NRC vertelden dat ze ook in andere stadions doelwit zijn: ‘Drol. Neger. Aap. Die standaarddingen.’ En oerwoudgeluiden, zei de nummer 22, Abdulsamed ‘Appie’ Abdullahi, geboren in Tilburg, opgegroeid in Rotterdam, tevens international voor Somalië, het land waar hij tot afgelopen zomer nog nooit was geweest. ‘Opstaan neger.’

Unisono op de M-side: ‘Racisme kan echt niet meer’. Maar wat is racisme? ‘Ik werk met twintig nationaliteiten’, zegt de scheepsmotorenmonteur, ‘en zeg dan ook weleens: kutroemeen.’

Foto tegen racisme (met vlag van India). Beeld BSR Agency

Het echte probleem zie je recht voor je, zegt hij ook. De hoofdtribune is dunbevolkt, rechts en links een paar plukjes publiek. Alleen vak M is vol kabaal. ‘Stel je eens voor: als wij er niet meer zijn. Dat weten ze daartegenover ook heel goed.’

Twee jaar terug nog werd deze tribune gesloten: de gemeente trof er ‘een vrijplaats met een niet beheersbare situatie’. Eerder schreef ik over het vuurwerkbombardement dat ballenjongen Jens het veld op joeg. Het zijn de destructieve genen van het hooliganisme, niet te rijmen met de clubliefde die ze belijden.

‘Hier staan mensen die weleens wat verkeerd doen’, zegt Thomas van Engelen, ‘maar ze zijn er, altijd.’ Den Bosch kan niet zonder M-side, en andersom, in een van geld doortrokken voetbalwereld. De zomer was weer ellendig: Kakhi Jordania, een gas- en oliemannetje van 24 jaar uit Georgië, zou de club overnemen en begon alvast spelers te kopen op weg naar de eredivisie – maar de overname werd verboden, het geld rook naar witwassen, ‘het is allemaal geld hè’, zegt Theo Kuis voor aanvang, ‘als ze bij een ander honderd euro meer verdienen gaan ze weg.’

Al dat verliezen – FC Den Bosch is ‘een kleine volksclub geworden die steeds minder volks is, net als de stad’, zegt een M-sider, het is een ‘sociale verzamelplaats’ met wortels in de wijken. De KNVB en de minister ‘hebben het over leeghoofden – sluiten we leeghoofden dan voortaan maar uit in de maatschappij?’

Aan het hek is een Turkse vlag bevestigd, ernaast komt de vlag van India. Tegen het racisme.

C’mon you boys in blue and white.’

Thomas staat nu tien jaar op de M-side, hij is programmeur van fabrieksmachines. ‘De eerste twee dagen na het incident kon ik geen tv aanzetten, ik werd er misselijk van. Wat er nu gebeurt, het scherp aanpakken van racisme, is goed voor het voetbal, in totaal. Maar het is slecht voor Den Bosch.’

Je weet toch hoe het gaat, zegt de accountmanager naast me: ‘racisme verdwijnt als die Marokkaan je buurman is’.

3-1. Bier door de lucht. 3-2. Gewonnen.

Ze rollen een spandoek uit: ‘M-side is voor iedereen’. De spelers klimmen het vak in voor een foto tegen racisme. Abdulsamed Abdullahi blijft het langste hangen, tot het eind – ze blijven maar foto’s van hem maken, het is een machtig moment.

Hij heeft de fans nodig, de fans hebben hem nodig, zo zit het voetbal in elkaar.

Appie Abdullahi in Vak M. Beeld Toine Heijmans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden