ColumnSheila Sitalsing

De lobby voor #500kinderen ‘ging het gewoon niet halen’. Omdat niemand ze wil hebben

‘Schuchter’ kopte deze krant vrijdag op de voorpagina, om de houding van Europese landen tegenover de opname van nieuwe vluchtelingen te kenschetsen. Het ging over de dakloos geworden bewoners van het afgebrande kamp Moria op Lesbos, ze moeten nieuw onderdak krijgen, er zijn volgens de Franse president ‘Europese waarden’ in het geding, ‘waarden’ die kennelijk niet in het geding waren toen ze opgeborgen achter de hekken van Moria in de smerigheid lagen.

‘Schuchter’ suggereert verlegenheid, alsof het om giechelende, bedeesde Europese landjes gaat, die wel willen maar niet zo goed durven, terwijl de waarheid harder is. Niemand wil ze hebben, noemde Linda Polman haar boek over tachtig jaar Europees vluchtelingenbeleid, en dat lijkt een adequatere samenvatting van de gang van zaken.

Polman, die een mensenleven lang heeft geschreven over humanitaire rampen en noodhulp, begint haar beschrijving in 1938, bij de conferentie van Evian. Het was Europa’s eerste vluchtelingentop, over op drift geraakte Joodse mannen, vrouwen en kinderen – ook toen was er niemand die ze wilde hebben. Ze trekt een rechte lijn door de geschiedenis naar de kampen op Lesbos. Daar zitten mannen, vrouwen en kinderen jarenlang opgeborgen omdat niemand, nou ja, enzovoorts.

He bah, een Jodenvergelijking, zeiden sommigen toen het boek vorig jaar uitkwam. Maar hoe ze toen in Evian spraken (over hoe opvang enkel nóg meer mensen zou aanzuigen, over vervolgden die ‘migranten’ werden genoemd alsof ze voor de gezelligheid aan het rondreizen waren geslagen, over bedreigingen voor onze normen, waarden, banen, nationale kassen en dochters), zo spreken ze bij ons in de Tweede Kamer nog steeds.

Een breuk met de geschiedenis is het dus niet, de politieke afspraak over Moria: er komt geen vluchteling méér het land in, wie nu uit Griekenland overkomt wordt verrekend met een jaarlijks UNHCR-quotum. Toch is er met gepijnigde gezichten over gesproken in het parlement, want onze politici hebben het heus óók niet makkelijk.

Toen ik het handenwringen niet meer kon aanzien keek ik een tv-optreden terug van Johnny de Mol van Movement on the Ground, de hulpclub die op Lesbos met vluchtelingen werkt. Hij was te gast bij De Vooravond en daar gebeurden twee interessante dingen.

Ten eerste duidde de presentator, ongetwijfeld per ongeluk, de Griekse kampen aan als ‘opvang in de regio’. Je hoort het wel vaker, soms zelfs bij politici, en dan is het expres. Want: opvang in de regio, is opvang nabij een brandhaard, dicht bij huis. Dit luistert nauw, omdat ‘opvang in de regio’ vaak wordt gepropageerd als ‘beter voor die mensen’: vertrouwde omgeving, burenhulp. Het politieke etiket ‘de regio’ op Griekenland plakken suggereert: ze horen dáár thuis, op Lesbos, dat is júíst beter.

Het tweede interessante was dat Johnny de Mol voor het eerst op tv reageerde op beschuldigingen die zijn Movement on the Ground al enige tijd treffen: dat de club ‘een werkarm’ is geworden van de Nederlandse regering. Omdat MOTG meewerkt aan het plan van Ankie Broekers-Knol om voor 500 alleenstaande vluchtelingenkinderen uit Lesbos aparte opvang te verzorgen op het Griekse vasteland. Daarmee doorkruiste MOTG de campagne van burgemeesters, politici, oud-onderduikkinderen en anderen om die kinderen naar Nederland te halen.

Het is een oud dilemma in de hulpverlenerswereld: zodra je gaat helpen, verander je de politieke situatie. Soms betekent dit dat je regeringen een alibi verschaft om hun verantwoordelijkheid te ontlopen.

Dat soort dilemma's moet je goed doordenken, maar De Mol was er kort over: hij kijkt naar hoe hij wél kan helpen. Want de lobby voor #500kinderen ‘ging het gewoon niet halen’.

Omdat niemand ze wil hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden