Opinie

De leugens van de Egyptische president gaan erin als zoete koek

De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi is de volmaakte leerling van George Orwell.

Abdel Fattah al-Sisi. Beeld afp

De verklaring die op 2 juli werd uitgegeven door het Egyptische Ministerie van Buitenlandse Zaken had als titel: 'Het geheime pact van de terroristische Moslimbroederschap met al-Qaeda betoont zich deze Ramadan middels een golf van terreuraanslagen'. Wie meer wil weten over de Egyptische variant van George Orwells' onnavolgbare Ministerie van Waarheid doet er goed aan deze verklaring eens grondig te lezen omdat er zaken met elkaar verbonden worden die niets met elkaar te maken hebben.

Basisaanname van het stuk is dat de Egyptische Moslimbroederschap, Al Qaeda en Islamitische Staat een pot nat zijn, en nauw met elkaar samenwerken, met name op het Sinaï-schiereiland. De verklaring stelt dat moslimbroeder-president Mohamed Morsi tijdens zijn bewind al contact had met al-Qaeda's eerste man Ayman al Zawahiri. In de verklaring staat ook dat de recente dodelijke aanslag op de hoogste Egyptische Nationale Aanklager Hisham Barakat in Cairo geclaimd werd door een filiaal van 'de Moslimbroederschap en Daesh (Islamitische Staat), die zich 'de Provincie Sinaï' noemt', aldus de Moslimbroederschap en Daesh onder een label plaatsend.

De vergelijkingen die het Egyptische Ministerie debiteert zitten er ontzettend naast. Nam zij de moeite de teksten te bestuderen die uit de koker van Daesh komen, zoals de glossy Dabiq, aflevering 7, dan had ze kunnen vaststellen dat in de ogen van Daesh ook eertijds president Morsi een 'taghoet' is, een heerser die de Sharia schendt. Hij had zich immers gecommitteerd tot het systeem van de democratie, een doodzonde, aangezien alleen diezelfde Sharia mag heersen. Dit ideologische verschil bestaat ook tussen de Moslimbroederschap en al-Qaeda. De Moslimbroederschap is politiek altijd heel pragmatisch geweest als het gaat om de vraag hoe invloed uit te oefenen op de Egyptische samenleving.

Abdel Fattah al-Sisi. Beeld afp

Zoete koek

Het zeer verontrustende is dat de eenvoudige analyse die we hier presenteren in de Egyptische pers vrijwel niet denkbaar meer is. President Abdel Fattah al-Sisi heeft de media volkomen gemuilkorfd. En daar blijft het niet bij. Journalisten die onder zijn regime onwelgevallige stukken schrijven kunnen rekenen op bezoek van de geheime diensten en sommigen verdwijnen in de cel. Volgens het in New York gevestigde Committee to Protect Journalists zitten er nu 18 Egyptische journalisten achter slot en grendel, het hoogste aantal sinds 1990 toen het comité de ontwikkelingen in het land begon te volgen.

Wat nog meer verontrust is dat de onwaarschijnlijke theorieën zoals gedebiteerd in bovengenoemde verklaring van het Ministerie van Buitenlandse Zaken er voor zoete koek ingaan bij het grote publiek. Gespeculeerd wordt op de vermoeidheid van de bevolking na de turbulente jaren na de val van Moebarak en het bewind van president Morsi en op haar verlangen naar rust en stabiliteit onder een 'welwillende' dictator.

President al-Sisi maakt het zelfs nog bonter door regelmatig in de media op te roepen tot een hervorming van de islam, zichzelf aldus presenterend als religieus leider, maar wel een die er niet om maalde om meer dan duizend moslimbroeders te doden op het Rabaaplein in augustus 2013. Bovendien tonen rapporten van The Arabic Network for Human Rights Information aan dat er meer dan 42 duizend mensen gearresteerd zijn, vaak zonder enige reden, en de Britse krant The Guardian interviewde mensen die gevangen gezeten hebben in een heus martelkamp, Azouli, vlakbij de stad Ismailiyya.

Zou George Orwell vanuit de hemel neerkijken op het Egypte van Abdel Fettah al-Sisi dan zou hij tevreden vaststellen dat de president een perfecte navolger is van het totalitaire systeem zoals hij dat in zijn boek 1984 beschreven heeft. Veel verontrustender is dat als hij in het Egypte van nu ook Winstons en Julia's zou ontwaren, die het systeem zouden willen kraken, dat die in dit klimaat, net als indertijd in 1984, geen enkele kans maken.

Rena Netjes is journaliste en Jan Jaap de Ruiter is arabist aan Tilburg University.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.