verslaggeverscolumntoine heijmans in deelen

De leercurve is vlak, als het gaat om huisvesting voor arbeidsmigranten en asielzoekers

null Beeld

Diep in een glooiend boslandschap schuilt een terrein dat ineens voor arbeidsmigranten en asielzoekers is bestemd. 26 hectare aan stilte, met verspreide monumentale gebouwen. Zelfs de huidige bewoners, antikraak, bewuste types, vragen zich af waarom het niet gebruikt wordt voor iets minder tijdelijks. ‘Het is een prachtige ruime plek waar mensen samen kunnen leven, jong en oud’, zegt Sharon. ‘Dit voelt als een gemakkelijke keuze: wat ze nu doen is mensen als doelgroepen zien.’

Hier was ik vaker, het is afgeschreven defensiegebied, twintig jaar terug woonden er al asielzoekers waaronder alleenstaande minderjarigen die met tucht en orde binnen de poorten werden gehouden. Die ‘campus’ mislukte, de jeugd draaide ’s nachts brandkranen open, plunderde de keuken en schreef met suiker ‘FUCK THE SYSTEM’ op het asfalt – een mix van goede bedoelingen, wanhoop en signaalwerking te gronde.

De leercurve is vlak, als het gaat om huisvesting voor asielzoekers en arbeidsmigranten. Niemand hier herinnert zich die tijd. Er zijn nieuwe wethouders en projectmanagers en vastgoedmensen. Het terrein moest ‘natuurgebied’ worden maar werd verkocht aan een jeugdzorginstelling dat het verkocht aan een vastgoedbedrijf. ‘Moeilijke zorg levert geen winst op’, zegt Sharon, maar 400 arbeidsmigranten en 200 asielzoekers is een businesscase, dus vroeg de eigenaar een tijdelijke omgevingsvergunning voor tien jaar, met uitzicht op een ‘zorglandschap’.

Het verscholen terrein. Beeld Toine Heijmans
Het verscholen terrein.Beeld Toine Heijmans

Beuken en eiken, vogels en wind en camerabewaking – de antikrakers begrijpen de boosheid van de omwonenden wel. ‘Er is hier niets, hoe wil je al die mensen dan integreren?’ Opnieuw een plan, schijnbaar uit het niets, decennia al gaat het zo.

In de Tweede Kamer briesten de leden Wilders en Markuszower over een dorpje met 25 inwoners, overlopen door vreemdelingen. Gidi Markuszower is daar nooit geweest, vertelt hij telefonisch, hij sprak geen bewoner en weet niet dat Deelen geen dorp is. Ook kent hij plannen noch cijfers. Maakt niet uit voor de Kamervragen: ‘600 asielzoekers… dat is voor niemand te absorberen! Dat is factor dertig bijna, op zo’n dorpje. Als je dat in Amsterdam doet praat je over 30 miljoen mensen erbij! Dit moet moet een gemoedelijk plekje zijn, en dan komen er ineens… buitenlandse indringers komen er dan binnen!’

De waarheid is zacht, jammer, want als je bij de familie Arends op de veranda zit, zie je meteen wat er loos is. Ze wonen strak tegen het terrein aan en hebben concrete vragen waar geen antwoord op komt. Zoals waarom een afgelegen terrein zonder openbaar vervoer of voorzieningen, opgekocht door een vastgoedbedrijf, ineens een tijdelijke vergunning moet krijgen die haaks staat op de bestemming en geen voorwaarden stelt aan de toekomst. ‘Cashen’, vermoedt Tim Arends, ‘het voelt toch als handjeklap. En nu doet de gemeente alsof ze mensen in nood wil helpen.’ Later zegt hij: ‘Helaas worden we in de rol van klager gedwongen.’

De gemeente doet ondertussen zijn best met de burger te communiceren, wethouders en burgemeester kwamen ter plaatse, en ik mag meekijken met een digitale bewonersavond waar een bezorgde voorzitter van Hoenderloo’s Belang, Werner Ludwig, kalm uitlegt dat het dorp, hoewel zeven kilometer verwijderd van het terrein, ‘in ieder opzicht en unaniem’ tegen de plannen is die ze ‘uit de media mochten ontvangen’. ‘Hier wordt bewust gestuurd op sociale isolatie’, ‘waar bent u toch mee bezig?’

Vooraf waarschuwt de communicatieadviseur: ‘Heeft u de neiging iets lelijks te zeggen? We hebben de mogelijkheden dat te wissen’, maar de burger blijkt kalmer dan gedacht, en beter geïnformeerd, want hoe zit dat met de monumentale status van het terrein, en waarom is de vergunning van een bed and breakfast geweigerd vanwege stikstof en verkeersdrukte?

Wethouder, projectleider, vastgoedman en opvangmanager vertellen dat alles uitstekend is geregeld, al moet het nog geregeld worden. Ze vragen om vertrouwen zonder dat te stutten. Zelfs wie hier straks precies komen te wonen blijft onduidelijk: asielzoekers, vluchtelingen, statushouders, ‘eventuele kansrijken’ misschien. Het openbaar vervoer regelen is aan de marktpartijen, zegt de gemeente, en de marktpartijen zegen wijselijk weinig terug. Wel is ‘een stuk veiligheid’ gegarandeerd met ‘hele duidelijke huisregels’, ‘heel veel dingen afgebakend’, ‘zeer degelijke voorlichting’, door ‘twee professionele partijen, zéér ervaren in het huisvesten van groepen’.

Kortom, het was een ‘goeie avond’, besluit de wethouder, ‘met een hoge dichtheid aan vragen’ en ‘u ziet dit onderwerp binnenkort teruggeagendeerd’.

Ja, dat staat vast, hier en elders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden