Commentaar Euthanasiewet

De last van de duidelijkheid in de euthanasiewet komt in Ottes voorstel wel heel sterk bij de arts te liggen

De Levenseindekliniek in Den Haag. Beeld ANP

OM-topman Rinus Otte wil met harde hand duidelijkheid scheppen aan de randen van de euthanasiewet.

De euthanasiewet functioneert naar behoren, concludeerde een commissie onder leiding van de socioloog Paul Schnabel drie jaar geleden. Ze biedt geen ruimte voor een ‘dood op bestelling’, zoals de tegenstanders vreesden, en ze schept in gevallen van ‘uitzichtloos en ondraaglijk lijden’ voldoende duidelijkheid voor arts en patiënt. Althans: zolang de laatste in staat is een eerder opgestelde euthanasieverklaring te bekrachtigen. Aan die cruciale randvoorwaarde kan echter vaak niet meer worden voldaan bij patiënten die in een vergevorderde staat van dementie verkeren.

Voor deze gevallen ‘aan de rand van de wet’ wil procureur-generaal Rinus Otte duidelijkheid scheppen. En daaraan heeft niet alleen justitie behoefte. De vraag is echter: wie moet die duidelijkheid scheppen? De medische stand, die sinds de inwerkingtreding van de wet in 2002, ruimschoots ervaring heeft opgedaan bij de weging van ethische belangen? De politiek, door ook de rand van de wet in kaart te brengen? Of de rechter, die jurisprudentie schept door ‘moeilijke gevallen’ aan het strafrecht te toetsen?

Otte verwacht het meeste heil van de laatste benadering. Hij stelt onderzoek in naar artsen die, in gevallen van euthanasie bij dementie-patiënten, onzorgvuldig zouden hebben gehandeld. In één van die gevallen is hij metterdaad tot vervolging overgegaan. Vooralsnog lijkt hij daarmee slechts te hebben bereikt dat artsen terughoudender worden bij de inwilliging van een euthanasieverzoek − alle waarborgen van zorgvuldigheid ten spijt − en dat hun patiënten zich met hun hulpvraag in arren moede tot de levenseindekliniek wenden.

De last van de duidelijkheid die Otte wil scheppen, komt in wel heel sterke mate bij de arts te liggen, die integer medisch handelen in de schermerzone van de wet bestraft kan zien met een langdurig onderzoek of zelfs met een strafzaak, waarbij hij of zij zich tegen de verdenking van moord moet verdedigen. Te vrezen valt dat de mogelijke winst van de methode-Otte niet opweegt tegen de mogelijke schade: een euthanasiewet die geen enkele zekerheid biedt aan de uitdijende groep dementiepatiënten, hun familie en hun (huis-)artsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden