Column René Cuperus

De komende weken vertelt Cuperus over zijn pikante studiereis door Israël en de Palestijnse gebieden

De komende twee weken doe ik een columnisten-experiment. Ik ga op een pikante studiereis en zal daarover vooraf en achteraf schrijven. Over de botsing van vooroordelen en verwachtingen en wat men daadwerkelijk ‘in de realiteit’ aantreft.

Ik ga op een studietrip naar ­Israël en de Palestijnse gebieden. Sterker nog: als u dit leest, loop ik al langs de Gazastrook. Het belooft een druk programma te worden: van gesprekken met Israëlische ­politici in de Knesset tot aan een ontmoeting met een Hamas-vertegenwoordiger in Ramallah. En via de Golan-hoogvlakte naar een ­Palestijns vluchtelingenkamp en een nederzetting van Israëlische kolonisten.

Laat ik er maar direct bij zeggen: het gaat om een enigszins omstreden excursie. Want georganiseerd door het CIDI, het Centrum Informatie en Documentatie Israël. Die organiseert deze reis al jaren. Speciaal voor journalisten en beleidsmakers om hen meer achtergrondkennis bij te brengen over het ­Israëlisch-Palestijns conflict. Het mag duidelijk zijn: het CIDI is ­bepaald geen neutrale stem in deze. Integendeel, het vertegenwoordigt de pro-Israël-stem. Het brengt begrip bij voor het Israëlisch perspectief en belang. Ik zou liever op studiereis zijn gegaan met het Centrum Informatie en Documentatie Israël en de Palestijnse Staat (CIDIPS), maar die bestaat helaas niet, en het zal ook nog wel een eeuw duren voor die er is.

Het moet gezegd: het CIDI doet erg zijn best om er geen ordinaire propagandareis van te maken. Zo moeten deelnemers een flink deel van hun kosten zelf dragen. En krijgen ze voorbereidende colleges van onbesproken universitaire ­docenten die alle moeite doen het Israëlische én het Palestijns/Arabische perspectief evenwichtig te presenteren. Wat aan de ene kant Onafhankelijkheidsoorlog heet, heet aan de andere kant Nakba (de Ramp). Verder is bewonderenswaardig dat het CIDI een overnachting in Ramallah organiseert voor gesprekken met Palestijnse politici.

Maar ondanks al die goede bedoelingen, zal het nooit een echt onpartijdige studiereis worden, als zoiets al bestaat. Als contrapropaganda heb ik het boekje Palestina in doodsnood van Dries van Agt in mijn handbagage. Over Israël als ‘bezettingsmacht’ en ‘apartheidsstaat’.

Trouwens, ik sta zelf ook niet geheel objectief en neutraal in dit conflict. En waarom zou dat ook? Bij alle terechte kritiek die men op het handelen van Netanyahu-Israël moet hebben, blijft gelden dat ­Israël en Europa op een onlosmakelijke manier met elkaar zijn verbonden. In Duitsland heet dat zelfs officieel: ‘de veiligheid van Israël is staatsraison voor Duitsland’. Dit op grond van de historische schuld van de Holocaust. Wat voor Duitsland geldt, geldt − in mindere mate, maar toch ook − voor Nederland. Het land van Anne Frank, met zijn gitzwarte bladzijde van weggevoerde Joodse Nederlanders.

Men zegt wel dat de staat Israël de onvermijdelijke en logische consequentie van de Joodse geschiedenis is. Ik denk dat dat waar is. De andere kant is dat de tragiek van de Palestijnen daarvan weer de onvermijdelijke en logische consequentie is. Van verdrijving tot bezetting. We hadden mogen hopen dat aan beide zijden die wederzijdse tragiek was onderkend, en dat ernaar werd gehandeld. Maar dat is niet of nauwelijks gebeurd. Vandaar het bijna uitzichtloze ­Israëlisch-Palestijnse conflict.

Dit conflict is een wespennest. Typisch een onderwerp dat je op verjaardagsfeestjes moet vermijden, wil je de sfeer een beetje gezellig houden. Ik heb wel het gevoel dat de grootste felheid er op dit moment vanaf is. Het Eurovisiesongfestival in Tel Aviv verliep ­tamelijk geruisloos. Klopt het dat het Israëlisch-Palestijns conflict overschaduwd is door Syrië en Irak, de nieuwe brandhaarden in het Midden-Oosten? En nu door het wapengekletter tussen Amerika en Iran? Dat is een van de vragen waarmee ik op stap ga, en waar ik in mijn column over twee weken op terug zal komen.

Verder wil ik weten hoe dood en begraven de tweestatenoplossing is. Of zich in de Israëlische politiek een serieus alternatief ontwikkelt voor Netanyahu. En waarom de ­Palestijnen zo irrationeel verdeeld zijn. Ook ben ik benieuwd hoe men naar Europa kijkt. Een onverbeterlijk antisemitisch continent? Wordt vervolgd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden