OpinieSander van Walsum

De kloof tussen slachtoffers en de kerk lijkt onoverbrugbaar

Wat een revolutie was voor het Vaticaan, is een maskerade voor de sceptische buitenwacht

Demonstranten op het Sint-Pietersplein nadat de vierdaagse top tot einde is gekomen, 24 februari. Beeld REUTERS

Het is niet uit te sluiten dat over een jaar of tien veel positiever wordt geoordeeld over de vierdaagse misbruiksynode in Rome dan nu, onmiddellijk na afloop ervan. Als kan worden vastgesteld dat de kerkvergadering werkelijk heeft geleid tot een mentaliteitsverandering onder geestelijken, dat de stroom van misbruikonthullingen langzaam opdroogt en dat de kerk ernst maakt met de uitvoering van de vrome intenties die paus Franciscus zondag uitsprak, zal de bijeenkomst in het Vaticaan worden aangemerkt als het begin van de lang verbeide cultuuromslag binnen de rooms-katholieke kerk. Zeker als ze de aanzet blijkt te vormen van een intern debat over het celibaat en andere leefregels waarvan velen binnen en buiten de kerk menen dat ze zijn verouderd.

Maar vooralsnog wordt de misbruiksynode aangemerkt als ‘te weinig en te laat’. Vooral door misbruikslachtoffers en gelovigen die de kerk de rug hebben toegekeerd. Voor hen is de top weinig meer dan een maskerade zonder consequenties voor geestelijken die de fout ingaan. De paus mag misschien oprecht zijn, volgens de sceptici heeft hij binnen de kerkleiding niet het gezag, laat staan de wil tot macht, die nodig is om de clerus in het gareel te krijgen.

Daarmee wordt miskend dat de synode in meerdere opzichten uniek was. Ze was uniek vanwege het grote aantal deelnemende bisschoppen. Vanwege het feit dat die deelnemers zich bogen over een thema dat relatief kort geleden binnen de kerk nog op een muur van ontkenning stuitte. En vanwege het feit dat misbruikslachtoffers als spreker waren uitgenodigd. Nooit eerder is de agenda van een kerksynode zo sterk door niet-ambtsdragers en niet-gelovigen beïnvloed.

Voor al diegenen die de afgelopen jaren kennis hebben genomen van het ene misbruikschandaal na het andere, en voor al die misbruikslachtoffers die de afgelopen dagen op het Sint-Pietersplein hebben betoogd, mag de uitkomst misschien wat pover zijn geweest. Voor een wereldomspannend instituut dat eeuwenoude dogma’s met zich meetorst, is de synode niet minder dan een revolutie geweest. De kloof tussen beide percepties lijkt onoverbrugbaar. Dat is het eigenlijke probleem van de kerk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden