Commentaar De klimaatwet

De klimaatbelofte moet niet blijven steken in goede voornemens

De Klimaatwet moet de vrijblijvendheid uit het milieubeleid halen. De Kamer heeft dat in eigen hand.

De presentatie van de Klimaatwet in Den Haag. 27 juni 2018. Beeld ANP

De Klimaatwet heeft lang op zich laten wachten. Al in 2007 bepleitte een groep milieuorganisaties en prominenten uit de politiek en wetenschap het wettelijk vastleggen van de Nederlandse klimaatdoelstellingen. De uitstoot van broeikasgassen had in hun model met 3 procent per jaar moeten afnemen. Het toenmalige kabinet wilde niet verdergaan dan de toezegging dat de CO2-uitstoot in 2020 met 30 procent zou zijn teruggedrongen.

De teloorgang van die belofte maakt duidelijk waarom een klimaatwet van nut kan zijn. 2020 is in zicht en intussen is van vermindering geen sprake. Voor wie de hoop heeft gevestigd op het Klimaatakkoord van Parijs, is het dan ook goed nieuws dat liefst zeven Tweede Kamerfracties nu beloven dat het er alsnog van gaat komen. Vanaf nu, beloofden zij woensdag, verdwijnt de vrijblijvendheid uit het nationale klimaatbeleid: in 2050 stoten we 95 procent minder broeikasgassen uit dan in 1990 en is de elektriciteitsproductie volledig CO2-neutraal. Op de jaarlijkse Klimaatdag legt de politiek voortaan verantwoording af.

Het idee is dat toekomstige kabinetten niet zomaar op eigen houtje de doelstellingen naar beneden kunnen bijstellen als dat beter uitkomt, zoals het eerste kabinet-Rutte deed in 2011. Tegelijkertijd kunnen de zeven fracties niet verhullen dat zij de nooduitgang op een kier laten staan. Het ‘nationaal tussendoel’ van 2030 is nadrukkelijk een ‘streven’: de partijen wijzen er bij voorbaat op dat het niet zal meevallen om het te halen als andere landen achterblijven. Maar juridisch afdwingbaar worden ook de 2050-doelen niet. Het zijn ‘stippen op de horizon’ en ‘beleidsdoelstellingen’, maar nadrukkelijk geen ‘grenswaarden die bij de rechter kunnen worden afgedwongen’.

Dat valt vanuit de politiek wel te begrijpen. Beleid hoort niet in de rechtszaal te worden gemaakt maar in het parlement. Dat moet zich ook kunnen bedenken als het tot nieuwe inzichten komt. Maar daarmee leggen de zeven partijen, die nu goede sier maken, zichzelf wel een dure plicht op. De Klimaatwet alleen garandeert nog niets, het is wel een behulpzame maatstaf. Alleen de partijen zelf kunnen er in de komende jaren voor zorgen dat dit project niet blijft steken in goede voornemens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.