COLUMNSander Schimmelpenninck

De kleinzieligheid van coronanationalisme wordt steeds zichtbaarder

Sander SchimmelpenninckBeeld de Volkskrant

Vorige week was ik in Denemarken. Omdat Zweden nog steeds op ‘oranje’ staat en ik donderdag gewoon Op1 moest presenteren, kon ik mij de verplichte twee weken thuisisolatie waarmee een bezoek aan Zweden bestraft wordt niet veroorloven. Omdat mijn vriendin afspraken had in haar thuisstad Göteburg en dus niet naar Nederland kon komen, kwamen we op het idee om dan maar net buiten het Deense Helsingor samen te komen. Een smal stukje Kattegat scheidt die stad van het Zweedse Helsingborg, waarmee het met een snelle ferry verbonden is.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Zo kon ik mijn door de Nederlandse overheid ‘oranje’ verklaarde vriendin, die haar dagen grotendeels onder water of op vrijwel onbewoonde eilanden slijt, gewoon zien. Denemarken heeft Zweden namelijk wel gewoon op ‘geel’, en Nederland heeft Denemarken op zijn beurt ook op ‘geel’. Ja, Kafka had corona erg interessant gevonden. Ondertussen is de situatie in Zweden al geruime tijd stabiel. Langzaam wordt duidelijk dat Zweden, dat corona altijd als een marathon zag in plaats van een sprint, zo’n beetje dezelfde cijfers kan overleggen als Nederland. Er is een vergelijkbare oversterfte per miljoen inwoners als in Nederland, het enige betrouwbare cijfer met betrekking tot mortaliteit, en de economie lijkt iets minder te lijden te hebben gehad, vooral het midden- en kleinbedrijf (mkb).

Toch heeft het buitenland dankzij voortdurende emojournalistiek de overtuiging dat Zweden de coronaduivel is, die zijn bejaarden met sadistisch genoegen de dood injaagt. Het dieptepunt was de massale verdraaiing van een interview met Anders Tegnell, de Zweedse Jaap van Dissel, uit juni, waaraan zelfs kwaliteitsmedia als The New York Times meededen. Tegnell legde in dat interview rustig uit waarom hij achter zijn beleid staat, maar gaf ook eerlijk toe dat er fouten zijn gemaakt in de bescherming van ouderen. Niet anders dan in Nederland dus, nu steeds duidelijker wordt hoe vooral slechte ventilatie in verpleeghuizen een killer bleek.

De transparantie van Tegnell is een teken van zelfvertrouwen, maar de buitenlandse pers zag een ideale stok om Zweden mee te slaan – ‘Zie je wel! Zweden geeft toe fout te zitten!’. Die stok wordt ook gretig door Buitenlandse Zaken en het RIVM gebruikt. Wie bij die naar elkaar wijzende instanties vraagt waarom Zweden nog steeds op ‘oranje’ staat, krijgt geen enkel inhoudelijk antwoord, maar wel een schaamteloze verwijzing naar het verdraaide interview van Tegnell. Dat de media een Twitterprobleem hebben, waarbij elke oprisping van zichzelf vervelend rancunevolk wordt opgebakken tot ophef of incidentenjournalistiek is al erg genoeg, maar dat deze oprispingen het beleid van Buitenlandse Zaken bepalen en resulteren in volstrekt arbitraire kleurcodes is onacceptabel.

Kroatië werd op 21 juli, op het hoogtepunt van het toeristenseizoen, het volgende slachtoffer van de oranje willekeur. Tot woede van de Kroaten; waarom hebben de toch zeer conservatieve Duitsers het land dan wel op ‘groen’? Zweden heeft Nederland inmiddels ook maar op ‘oranje’ gezet, net als het Verenigd Koninkrijk Nederland op ‘oranje’ zette, nadat Nederland dat land op ‘oranje’ zette. In de diplomatie noemen ze dat reciprociteit, normale mensen noemen het kleutergedrag.

De kleinzieligheid van het coronanationalisme wordt hoe langer deze crisis duurt alleen maar zichtbaarder. Mensen die zich normaliter keurig uitspreken tegen xenofobie klampen zich opeens vast aan de schijnveiligheid van nationale grenzen en geven af op andere landen. De overheid jaagt haar burgers angst aan voor het buitenland, terwijl de besmettingen vooral in de eigen achtertuin oplopen. Wat overigens helemaal geen groot probleem is, zolang zich dat niet of nauwelijks vertaalt in extra ziekenhuisopnames en doden.

Nederland heeft een fout gemaakt door de coronacrisis bij het publiek voor te stellen als een tijdelijk ongemak, in plaats van een marathon. Ontoelaatbare vrijheidsbeperkingen als quarantaineverplichtingen, zelfs bij een negatieve test, zijn net als het wijzen naar ons omringende landen paniekerige pogingen om het eigen ad-hocbeleid te maskeren. Corona gaat voorlopig niet weg, dus deal ermee op een volwassen manier, die uitgaat van eigen verantwoordelijkheid. Kon Brussel de Europese kleuterklas maar tot de orde roepen.

Sander Schimmelpenninck is journalist en ondernemer.

Lees ook

De berichtgeving over de coronacrisis in Zweden was vooringenomen en selectief
Columnist Jasper van Kuijk is pas terug uit Zweden, waar hij tijdelijk woonde met zijn gezin. ‘De berichtgeving over Zweden kan wel wat meer feitelijkheid en minder vooringenomenheid gebruiken. Ik heb bij vlagen met open mond zitten kijken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden