Column Bert Wagendorp

De kiezers hebben Europa serieus genomen en willen een Europa voor de burgers

De kiezer heeft gesproken, schreef onze EU-verslaggever Marc Peeperkorn maandag in zijn analyse van de Europese verkiezingen, ‘maar wat heeft hij nu precies gezegd?’ Dat is inderdaad de Miljoen Euro-vraag waarop niet zo gemakkelijk een prijswinnend antwoord is te geven. De kiezer sprak in lijn met het veeltalige karakter van de Unie vooral in zijn moerstaal over zijn moersproblemen en uit die smeltkroes van opinies werd het nieuwe europarlement geboren, alsof wel degelijk sprake was van eenduidige boodschappen.

In Nederland wonnen Frans Timmermans en de PvdA: zes zetels voor de sociaal-democratische fractie in het europarlement. De Italianen, Fransen en Engelsen stuurden een roedeltje eurosceptici naar het parlement, zij het lang niet genoeg om de EU nou eens flink aan het wankelen te brengen, zoals hier en daar werd gevreesd of gehoopt. Zelfs niet als FvD en PVV straks plaats mogen nemen op de door Nigel Farage verlaten restzetels.

Op Radio 1 hoorde ik een verslaggever aan Malik Azmani vragen of hij nu, omdat hij Nederlander is, de kandidatuur voor zijn landgenoot Timmermans voor het voorzitterschap van de Europese Commissie ging steunen. De liberaal Azmani hield het beschaafd, maar zijn impliciete antwoord luidde nee. Het was ook een vraag die niet getuigde van veel Europees besef: alsof de Hollanders in Straatsburg/Brussel er vooral zitten om gezamenlijk het Wilhelmus te zingen, elkaar door dik en dun te steunen en de dag af te sluiten met een klompendans.

Even gezellig speculeren: niet een van de Spitzenkandidaten, Timmermans en Weber, volgt Juncker op, maar de Fransman Barnier. Timmermans spreekt als enige ongeveer alle Europese talen vloeiend, maar dat zal hem niet helpen. Barnier heeft de steun van president Macron, is lid van Les Républicains die in het parlement deel uitmaken van de grootste fractie, de christen-democraten, en hij heeft de Engelsen alle hoeken van de kamer laten zien in de onderhandelingen over de Brexit. Enfin, kan Timmermans mooi EU-minister van Buitenlandse Zaken worden.

Vandaag, dinsdag, gaan de Europese regeringsleiders het hebben over de verdeling van de topposities en volgens de doorgaans goed-geïnformeerde site Politico is daarbij een cruciale rol weggelegd voor Mark Rutte. Die zal door Macron ook worden gevraagd naar zijn eigen loopbaantraject en het is de vraag of hij net zo hard nee zal zeggen tegen diens verzoek Tusk s’il vous plait op te volgen als EU-president als vorige week tegen T. Baudet.

‘De kiezer’ bestaat in Europa net zomin als in Nederland, er zijn alleen kiezers. Maar die hebben toch niet helemaal in vreemde tongen en nationale kwesties gesproken. Ze hebben Europa meer dan ooit serieus genomen, door in meerderheid te gaan stemmen. Ze bleken, over heel Europa genomen, minder anti-EU dan menigeen had voorspeld. Veel kiezers zien een voorname rol voor Europa in het klimaatbeleid en willen een eind aan het neoliberale Brusselse opvrijen van multinationals. Hun hoge opkomst is ook een pleidooi voor een democratischer Unie.

De kiezers hebben welbeschouwd een duidelijke boodschap afgegeven. Ze hebben het eindeloos herhaalde frame van het naar extreem-rechts neigende Europa naar de prullenbak verwezen en er een veel positiever voor in de plaats gezet. Nu is het aan de Europese politici om de kiezers te volgen, de EU te hervormen en democratiseren en eindelijk werk te maken van het zo lang met de mond beleden credo: Europa voor de burgers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden