Opinie Celibaatsgelofte

De kerk kan een seksloos leven niet afdwingen

Parochiaan Pierre Valkering in de Vredeskerk. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Bisschop Jos Punt schokte met zijn besluit tot schorsing van pastor Pierre Valkering de ­parochianen van de Vredeskerk en de ware gelovigen, die in de liefde verenigd zijn. De schorsing wordt gebaseerd op het niet nakomen van de celibaatsgelofte. Pastor Valkering heeft immers duidelijk aangegeven niet kuis te hebben geleefd. Alles valt na te lezen in zijn boek Ontkleed niet naakt staan, dat tot het genre van de bekentenissen van Augustinus en Rousseau behoort. Onder de belofte van kuis leven verstaat de kerk een ‘seksloos’ leven. De vraag is of dit van mensen kan worden verlangd.

‘Porno kan ons iets laten zien van het evangelie’
Volgens parochiaan Pierre Valkering  was het schrijven over zijn pornoverslaving en seksuele relaties hard nodig. ‘Alleen met eerlijkheid valt de kerk te redden’, zegt hij in dit interview met de Volkskrant.

In de kerk is er al eeuwen een verwarring tussen ‘ideaal’ en ‘gebod’. Kuisheid is een ideaal, niet een gebod. Over het seksleven van Christus wordt in het Evangelie niet gesproken. Het Evangelie geeft het beeld van een kuis bestaan, maar de parabels en woorden van Christus maken seks niet tot thema. De dienaren van Christus waren getrouwd en hadden kinderen en toch was hun geloof oprecht. Christus vraagt hen hem te volgen en alles op te geven (Lukas, 14-26), maar het gaat hier om een ideaal en niet om een gebod. Onder gnostische invloed kwam hierin verandering, toen in de late Oudheid het Goede en Kwade als onverzoenlijk uitersten werden beschouwd. Zo werden het ­lichaam en het materiële zijn uitingen van onreinheid en waardeloos. Ideaal en wereld werden radicaal uit elkaar getrokken.

Het ideaal spreekt tot het individu, tot zijn worsteling; het geeft ruimte voor ontwikkeling en groei. Het ‘gebod’ sluit individueel manoeuvreren uit. Dat betekent niet dat geboden ­onzin zijn. De Bijbelse tien geboden pogen een harde grens te trekken. Maar het celibaat is geen harde grens. Het is een ideaal, gedragen door een keuzevraag die zich steeds weer stelt. Pastor Valkering gelooft in het celibaat als ideaal, waartoe een bereidheid bestaat.

Parochiaan Pierre Valkering in de Vredeskerk. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Persoonlijke keuze

De overtreding van het celibaat is van alle tijden. Het celibaat zou een persoonlijke keuze moeten zijn; het lijkt niet verstandig het als voorwaarde tot priesterschap te stellen. In de beginfase van het Christendom ­bestond die voorwaarde niet. Een sterk idealistische levensleer als het boeddhisme en ook het christendom ­benadrukken de onthouding, omdat het afleidt van het wezenlijke, van de aandacht voor de medemensen en voor God. Zij zetten zich sterk af van de eerste religies die juist door rituele vormen van seksualiteit werden gekenmerkt. De protestantse kerken zijn niet vrij van een ‘gestoorde verhouding’ tot seksualiteit, maar het ­celibaat is er geen voorwaarde tot priesterschap. In een tijd waarin een groot tekort bestaat aan priesters is het onbegrijpelijk dat wordt vastgehouden aan de ‘aseksuele’ voorganger.

Mensen van elke seksuele geaardheid moeten het priesterschap kunnen uitoefenen als hun geloof en ­aandacht voor de medemens er niet onder lijdt. We kunnen van de eerste ­religies zeker iets leren, namelijk dat seksualiteit juist een bijzondere ­spirituele ervaring kan oproepen.

Fernando Suárez Müller, assistant professor bij de Universiteit voor Humanistiek Utrecht en ­parochiaan van de Vredeskerk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden