ColumnLisa Bouyeure

De Kardashians als voedingsbodem voor complotdenken

Aangezien het net was toegevoegd aan een zekere streamingdienst, en de eigen wil het soms aflegt tegen de aanbevelingscategorie ‘Omdat je laatst ook naar schreeuwende mensen hebt zitten kijken’, klikte ik de allereerste aflevering van Keeping Up with the Kardashians aan. 

Dertien jaar en achttien seizoenen geleden was de realityfamilie nog relatief onbekend, met Kim Kardashians uitgelekte seksvideo als belangrijkste wapenfeit. Instagram bestond nog niet en Kylie Jenner, tegenwoordig zakenvrouw, sekssymbool, moeder en goed voor 183 miljoen volgers, was pas 10. Het voelde alsof ik een archeologische opgraving had gedaan. Hier lag het fundament van de huidige internetbeschaving: lipfillers en het gedokterde zandloperfiguur, imperfecties verscholen achter een volmaakt digitaal alter ego en beroemd zijn om het beroemd zijn.

Er ­bestaan talloze ­accounts waarop de zwendelarij van de Kardashians aan het licht wordt ­gebracht, maar hun lipliners en corrigerende ondergoed gaan als warme broodjes over de toonbank.Beeld GC Images

Maar dat is niet de enige invloed die reality-tv op de online mens zou hebben gehad. Volgens een interessant stuk in The Atlantic, getiteld ‘The Paranoid Style in American Entertainment’, heeft het populaire genre ook bijgedragen aan het toegenomen complotdenken, omdat het kijkers aanmoedigt alles wat ze zien in twijfel te trekken. Reality-tv draait weliswaar om echte mensen, maar wordt zo gescript, gemonteerd en gemanipuleerd dat er van realiteit geen sprake meer is. De hoofdpersonen kun je het best zien als acteurs die zichzelf spelen, of ze nu op een onbewoond eiland moeten zien te overleven of met hun rijke familie in Beverly Hills wonen.

Kijkers weten heus dat er achter de schermen ruzies worden geïnitieerd, dagbestedingen worden uitgestippeld en vuurtjes worden opgestookt. Dat er buiten beeld een producent als een poppenspeler aan de touwtjes staat te trekken. Juist dat zou het allemaal zo heerlijk maken. Volgens het Atlantic-artikel is de allure van reality-tv niet alleen voyeuristisch van aard, maar gaat het ook om ‘de louterende sensatie van achterdocht’. Mensen worden graag bedot waar ze bij staan, dan hebben ze weer een raadsel omhanden.

Doordat het wantrouwen in het 21ste-eeuwse entertainment constant wordt aanwakkert, zouden kijkers overal vraagtekens bij gaan zetten. Want als er een onzichtbaar persoon aan de touwtjes trekt bij The Bachelorette, hoe zit het dan bij talkshows, het nieuws, de overheid? En als we toch bezig zijn: de wereldorde?

Wat complotdenken betreft, reikt de invloed van de Kardashians misschien nog wel verder dan het televisiescherm. Het is algemeen bekend dat de vrouwen er zonder cosmetische ingrepen en Photoshop heel anders uit hadden gezien, en toch kijkt men likkebaardend naar hun overbewerkte Instagramfoto’s. Er bestaan talloze accounts waarop hun zwendelarij aan het licht wordt gebracht, maar hun lipliners en corrigerende ondergoed gaan als warme broodjes over de toonbank. Grote kans dus dat het niet zozeer het realistische aspect is waardoor fans zich aangetrokken voelen, maar juist het uitzonderlijke talent voor zinsbegoocheling.

En als hun wespentailles, porieloze wangen en familieruzies al nep zijn, werd er in de loop der jaren gedacht, hoe zit het dan met hun zwangerschappen, huwelijken en genetische verwantschap? Waarom deelde Kylie ooit een plaatje van Baphomet, de afgod van de Tempeliers? En stond het alziend oog van de Illuminati nou op Kims kerstkaart? Zo zie je maar weer, een groots complot zit in een klein hoekje. Een realiteit die wat mij betreft al raadselachtig genoeg is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden