ColumnDANKA STUIJVER

De kans is aanwezig dat je straks, gevaccineerd en al, toch niet het vliegtuig in mag

. Beeld .
.Beeld .

Een ambassade ontvangt van het moederland honderd Moderna-vaccins. Een Nederlandse huisarts wordt gevraagd de prikken te komen zetten. Nadat alle ambassademedewerkers zijn gevaccineerd, zijn er nog ruim zestig prikken over. De huisarts mag ze meenemen. Ze belt, zoals de minister het graag ziet, de vaccinmakelaar van VWS. Diens advies is glashard en kristalhelder: weggooien die buitenlandse hap. De vaccins hebben namelijk een buitenlands serienummer. Patiënten die daarmee worden gevaccineerd kunnen niet worden geregistreerd in het Nederlandse systeem.

Het duizelt mijn collega. Het is op dat moment maart 2021. De ziekenhuizen puilen uit, patiënten smeken om een prik en zij moet ze weggooien? Alleen omdat het systeem het serienummer niet herkent? Ze neemt de vaccins mee naar de praktijk en vaccineert toch haar kwetsbare patiënten die hebben aangegeven graag zo snel mogelijk een prik te willen. Om ervoor te zorgen dat deze mensen als ‘gevaccineerd’ geregistreerd komen te staan, wat ze namelijk ook gewoon zijn, gebruikt ze een Nederlands serienummer. Is dat fraude? Of noodgedwongen kiezen tussen het juiste en het goede?

Een Nederlandse stewardess wordt tijdens een stop-over van 48 uur in de VS gevaccineerd met het Janssen-vaccin. Ze reist de wereld over in volgepakte vliegtuigen en meende haar verantwoordelijkheid te nemen door zich te laten vaccineren toen de kans zich voordeed. In haar gele boekje staat een stempel, handtekening en de sticker met het badgenummer van het vaccin. Bij terugkomst wil ze haar vaccinatiestatus doorgeven. Zowel bij haar bedrijfsarts als de GGD lukt dat niet. Ten einde raad klopt ze aan bij haar huisarts. Helaas, ook nu weer geldt dat een buitenlands serienummer niet kan worden ingevoerd in het Nederlandse registratiesysteem. Maar wat moet ze dan doen? Nóg een prik halen?

Dat een volledige en juiste registratie van de covidvaccinaties belangrijk is moge duidelijk zijn. Het stelt het RIVM in staat te monitoren hoeveel mensen zijn gevaccineerd en hoe effectief de vaccins zijn. Door tevens de serienummers goed te noteren kan, in het geval van een bijwerking of calamiteit, uit het systeem worden gehaald wie er allemaal met datzelfde serienummer is gevaccineerd. Bovendien hoopt het RIVM zo het in omloop raken van nepvaccins tegen te gaan.

Helaas blijkt dat de registratie in het Covid-vaccinatie Informatie- en Monitoringsysteem (CIMS) verre van goed verloopt: slechts 60 procent van alle gevaccineerden staat geregistreerd. Extra treurig als je bedenkt dat het op orde zijn hiervan juist een van de redenen is voor het zo traag op gang komen van de vaccinatietrein. ‘Pas als we goed kunnen registreren, gaan we vaccineren’, zei de minister.

De oorzaak is terug te voeren op de Nederlandse manier van vaccineren. Terwijl dit in Engeland centraal is georganiseerd, is dit in ons landje versnipperd over duizenden locaties. Over GGD’s, huisartsenposten, huisartspraktijken, verpleegtehuizen, ggz- en justitiële inrichtingen, et cetera. Het is bijna knap hoe ingewikkeld de vaccinatielogistiek is. Met enkele grote priklocaties en de inzet van ziekenhuizen en het leger was een gecentraliseerde, gecoördineerde en goed gerapporteerde vaccinatieslag haalbaar geweest.

Nu moest op alle ‘priklocaties’ het vaccinatiewiel worden uitgevonden: de juiste hoeveelheid vaccins bestellen en koelkasten om de vaccins in te bewaren, patiënten selecteren en uitnodigen, personeel trainen, prikken klaarmaken, prikken zetten (en, zeker in het begin ook vaak, verspillen). Een, leert de ervaring, buitengewoon tijdrovende klus, vaak uitgevoerd naast het reguliere werk.

Bovendien moeten al deze duizenden priklocaties de vaccinatiegegevens doorgeven aan het CIMS. Dat gebeurt via 28 (!) ict-systemen. En dat gaat vaak mis door achterlopende administratie en problemen met de invoer. Van buitenlandse serienummers, om maar een voorbeeld te geven.

De meeste Nederlanders maken zich overigens vooral druk over de vaccinatieregistratie in verband met de aankomende zomervakantie. Wie straks niet staat geregistreerd, dreigt de begeerde QR-code mis te lopen waarmee, waarschijnlijk, per 1 juli kan worden gereisd door Europa.

Dus bestaat de kans dat je straks, gevaccineerd en wel, op Schiphol staat voor die langverwachte, gedroomde zomervakantie naar Mallorca. Helaas, je mag niet aan boord, want je staat niet geregistreerd. Of zoals Carol Beer uit de tv-serie Little Britain zou zeggen: ‘Computer says no.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden