Opinie

De Jongens van Jan Schalie bestaan niet alleen uit VVD'ers

Gaswinning door Tulip Oil bij de Friese plaats Hemrik. Het Nederlandse olie- en gasbedrijf wil gas gaan winnen uit een bel in de Noordzee op een paar kilometer voor de kust van Terschelling. Beeld anp

Het rapport Aardbevingrisico's in Groningen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid was dodelijk voor het ministerie van Economische Zaken en zijn relaties als het om de veiligheid van de Groningers ging: tot een jaar geleden was die totaal ondergeschikt aan het vermeende economisch belang.

Het rapport wijdde ook een conclusie aan het stelsel dat verantwoordelijk is voor de gaswinning: 'In het huidige stelsel is het ministerie van EZ zowel onderdeel van de exploitatie als hoeder van alle in het geding zijnde publieke belangen. Dit draagt eraan bij dat het veiligheidsbelang als zelfstandig belang niet goed is belegd. Er was geen ruimte voor tegengeluiden, doordat andere ministeries en lokale overheden niet of nauwelijks betrokken zijn bij de besluitvorming over gaswinning.' Die conclusie is niet alleen interessant voor Groningers bij wie de grond beeft. Voor de bewoners van Terschelling bijvoorbeeld. Zij weten nu dat 'het stelsel' niet is geïnteresseerd in hun veiligheid, noch in de kwaliteit van hun natuurgebieden. Werelderfgoed? Natura 2000? Neen, het economisch nut voor het bedrijf Tulip Oil!

Schok der herkenning

Het rapport moet ook een schok der herkenning teweeg hebben gebracht bij degenen die onder windmolens wonen die bovenop gasleidingen zijn gebouwd. Veiligheid? Nog meer impact heeft het rapport voor al de gebieden in Nederland waar schaliegas te vinden valt. Ron Lodewijks, onderzoeksjournalist bij het Brabants Nieuwsblad, heeft de afgelopen jaren een boeiend dossier opgebouwd over de manier waarop 'het stelsel' in de provincie Brabant te werk gaat. De Britse maatschappij Cuadrilla Resources heeft vanaf 2009 een opsporingsvergunning van Economische Zaken en wilde in 2010 bij Boxtel gaan proefboren.

Het 'stelsel' (inclusief Energiebeheer Nederland, TNO en de Mijnraad, zag geen enkel bezwaar. Er bleek alleen een probleem. Tegenover de beoogde locatie staat een datacenter van de RABO-bank dat voor de koeling afhankelijk is van grondwater. De rechtbank in Den Bosch vernietigde uiteindelijk de vergunning en op 6 februari 2015 heeft de provincie Brabant een verbod op schaliegasboringen opgenomen in de provinciale milieuverordening. Maar er zijn ook andere maatschappijen met een opsporingsvergunning, de reden dat totaal negen provincies zich schaliegasvrij hebben verklaard, naast diverse regio's en talloze gemeenten. Juist deze bestuurslagen ziet de Onderzoeksraad voor Veiligheid als de broodnodige tegenkrachten tegen het stelsel. Kamp lijkt die tegenstand aan zijn laars te lappen.

Stemmen

Ik raad iedereen aan om zijn omgeving op de dertien kaartjes achterin de notitie op te zoeken. En dan nog eens goed na te denken op welke partij hij op 18 maart gaat stemmen. Een tip: de Jongens van Jan Schalie bestaan niet alleen uit VVD'ers. De voorzitter van de Mijnraad is een prominente sociaal-democraat. En denk eens aan die Commissarissen van de Koningin en burgemeesters van Groningen van PvdA-huize die vanaf 1962 in de krant hadden kunnen lezen wat er door de gaswinning misging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden