Column Jean-Pierre Geelen

De jacht op Abu Bakr al-Baghdadi: een spannende film die een geloofwaardiger einde verdient

Donald Trump sprak zondag in ‘dramatische, cinematografische taal’ over de jacht op IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi. Dat schreef The New York Times; er was geen woord aan gelogen. Trumps beeldende verslag van de vluchtende leider die zichzelf en drie kinderen in een doodlopende tunnel opblies, leek een filmscript. Dat kunnen Amerikanen.

In de jacht op het Kwaad, hoe serieus ook, draait het óók – misschien wel vooral – om het verhaal. Het kan een volk, natie of werelddeel binden. De held van dit verhaal had de vertoning een dag tevoren al aangekondigd op Twitter. Ik keek met bewondering mee op CNN. Trump sprak beheerst en met overtuiging – een heel ander mens dan de gelijknamige twitteraar.

De recensies waren kritisch: hoe wáár is dit verhaal? Begrijpelijk: ook nadat Barack Obama de vangst van Osama bin Laden bekendmaakte, bleek de filmversie geromantiseerd. Je hoeft daarnaast Wag the Dog (president Dustin Hoffman verzint een oorlog om aandacht af te leiden van een seksschandaal in het Witte Huis) uit 1997 niet terug te zien om te bedenken dat dit verhaal een welkome afleiding was van de impeachment-procedure tegen Trump.

De vragen nu: spookfiguur Al-Baghdadi is vaker doodverklaard – wie zegt dat het nu waar is? Heldere beelden van de operatie zijn (nog) niet vrijgegeven. Zijn stoffelijk overschot zou in zee zijn gestort, net als bij Osama. Als hij althans niet zorgeloos, gesteund door de CIA uiteraard, een falafeltentje runt ergens in Dubai.

Trump beschreef zondag de laatste minuten van Al-Baghdadi: die liep ‘schreeuwend en jankend’ een doodlopende tunnel in, waarna hij zijn bomvest liet ontploffen. Dood. Een sleutelscène. Maandag vroeg Pentagon-baas generaal Mark Milley zich af waarop Trump die baseerde. Het Pentagon wist van niets. Mogelijk zag Trump live-beelden, gemaakt met helmcamera’s. Maar van die gewoonte zijn de commando’s juist afgestapt, omdat anders bemoeizuchtige leiders er vanaf hun bureau tussendoor gaan zitten blaffen. Altijd ergerlijk, tijdens zo’n klusje.

Mijn kritische noot betreft de rol van de hond, een motief in dit verhaal. Enerzijds prees Trump de arme hond die gewond raakte toen hij Al-Baghdadi op de hielen zat. Tegelijk noemde hij de jammerende Al-Baghdadi ‘een laffe hond’. Daar gaat de beeldtaal mank: alle honden zijn gelijk, de ene is net wat gelijker dan de andere.

In deze film bereikte Al-Baghdadi nooit de sterstatus van Bin Laden. Die werd nagespeeld en gepersifleerd, tot in ‘ons’ Kopspijkers, waar ‘Willibrord Frequin’ hem achtervolgde tot aan zijn voordeur. Al-Baghdadi bleef achter de camera. Zijn laatste bijrol speelde hij in de Bag Daddy-mix van Lucky TV, een soundtrack met wereldhitpotentie.

Al-Baghdadi heeft al sinds augustus een opvolger: Abdullah Qardash. Dagblad Trouw mystificeerde de man meteen al: ‘Er zijn berichten dat hij al sinds 2017 dood is, maar zijn benoeming tot opvolger van Baghdadi maakt die melding nogal ongeloofwaardig.’ Daar stelde de krant van Letter en Geest de lezer voor een filosofisch vraagstuk omtrent leven, dood, waarheid en geloof.

Dinsdag zei Trump dat ook ‘de plaatsvervanger’ van Al-Baghdadi is omgekomen. Hij noemde geen naam. Als Qardash nog leeft en de opvolging een feit is (of als de opvolger óók al is opgevolgd) heeft Trump een uitgerangeerde pensionado uitgeschakeld. ‘De wereld is een stukje veiliger geworden’, besloot hij zijn zelf-felicitatie. Spannende film, maar hij verdient een geloofwaardiger einde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden