De Irakees gooit, maar hij mist

Wat als die geworpen schoen van de Iraakse journalist de uitdrukking van de machteloosheid van de Arabische wereld was?

Geen Arabische nieuwszender of zijn naam wordt genoemd, Muntazer Al Zaidi. De stem van het Volk. De schoenwerper van het volk. Als hongerige gieren hebben de media zich op hem gestort. Zijn bazen, zijn advocaten, zijn medestanders worden een voor een opgeroepen en allemaal spuien ze dezelfde poëtische agitprop. Het klinkt prachtig en is toch niets waard.

Al Zaidi is het symbool van het Iraakse, daarna Arabische en op een gegeven moment monidale verzet tegen de Amerikaanse bezetting. Hij is een man. Hij verbindt ons. Wij zien hem in onszelf. De zwager van mijn broer wees naar zijn eigen ribben, toen hij het had over de mogelijke marteling die Al Zaidi zou zijn toegevallen. Zijn rib is ook de rib van deze Rotterdamse Marokkaan. Pijn verbroedert.

Luchtfietsers

Een Arabische held in de traditie van vele martelaren, verzetsstrijder en luchtfietsers. Een man die alles riskeerde, een schoen, zijn leven om de eeuwige roem te mogen ontvangen: bezongen te worden in de qasidda's, Arabische poëzie, van het Orientaalse Lumpenproletariat. Hij is de antiheld die even uit zijn eigen schaduw stapte. Een seculiere journalist die de afgelopen jaren in een kapotte stad moet proberen te overleven.

En toch kan er ook een ander beeld worden opgewekt. Toegang krijgen tot een persconferentie van de president, daar moet je wel iets voor kunnen en doen. Werken bij een Arabische omroep betaald door Golfstaten, dat is geen sinecure. Zo machteloos en klein is hij niet. Hij kan over de schade en schande die zijn land toevalt schrijven, berichten. Hij had geen schoen nodig. Zijn pen is een schoen. Maar het beeld slaat alles aan duigen. De god van de media lacht zich kapot en wij met hem.

Brengt die daad van hem juist niet pijnlijk tot uitdrukking waar de machteloosheid van de Irakezen zit: de Irakees gooit, maar hij mist. Bush duikt. De regeringsleiders gaan over tot de orde van de dag. De journalist wordt tegen de grond gewerkt, afgevoerd en een paar ribben gebroken. Good morning, Baghdad. Wie zonder zonde is, gooit de eerste schoen.

Taarten

En waarom zou het werpen van een schoen een typische Arabische gewoonte zijn? Is het werpen van taarten naar politici een typisch Nederlandse gewoonte waar we het Nederlandse karakter aan kunnen aflezen?

Een discussie is ontstaan over de kwaliteit en herkomst van de schoenen. Provincialiteit en het opportunisme van de zelfverklaarde patriotten steekt de kop op. De schoenen zijn Libanees. Nee, de schoenen zijn Turks. Nee, de schoenen zijn Irakees. Honderd procent. Gemaakt om naar de Amerikaanse president te gooien. Gemaakt om op de voorpagina van de grote kranten te eindigen. Gemaakt om verontwaardiging mee te tonen. De schoenen zijn onderzocht op explosieven en daarna vernietigd. Niemand weet hoe ze hebben geroken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden